Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από τους ηλεκτρονικούς φακέλους υγείας 22 εκατομμυρίων ατόμων στη Βρετανία για να υπολογίσουν την εμφάνιση 19 από τις πιο κοινές αυτοάνοσες παθήσεις και στη συνέχεια μοντελοποίησαν τις διαχρονικές τάσεις και διακυμάνσεις.

Εντόπισαν ότι τη χρονική περίοδο 2000-2019 έγινε νέα διάγνωση για μία ή περισσότερες αυτοάνοσες παθήσεις σε 978.872 άτομα. Οι 19 πιο κοινές αυτοάνοσες παθήσεις έχουν εμφανιστεί στο 10,2% του πληθυσμού και συγκεκριμένα στο 13,1% των γυναικών και στο 7,4% των ανδρών.

Τα ποσοστά εμφάνισης των αυτοάνοσων νοσημάτων αυξήθηκαν κατά 4% την περίοδο της μελέτης, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να σημειώνονται στη νόσο του Graves, την κοιλιοκάκη και το σύνδρομο Sjogren, για τα οποία τα περιστατικά διπλασιάστηκαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Κατά την ίδια περίοδο, η επίπτωση μειώθηκε σημαντικά για δύο παθήσεις: τη θυρεοειδίτιδα Hashimoto και την κακοήθη αναιμία.

Aυτοάνοσα νοσήματα: γιατί υπάρχει αύξηση;

Οι ερευνητές παρατηρούν ότι ένας πιθανός παράγοντας για την αύξηση των αυτοάνοσων νοσημάτων είναι ότι η ευαισθητοποίηση για ορισμένες παθήσεις έχει αυξηθεί παράλληλα με τη βελτίωση των πρακτικών έγκαιρης αναγνώρισης. Μια άλλη εξήγηση αφορά στους περιβαλλοντικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να εμπλέκονται στην παθογένεια των νοσημάτων. Επιπλέον, οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι αλληλοσυσχετίσεις μεταξύ των αυτοάνοσων νοσημάτων υποδεικνύουν κοινούς μηχανισμούς ή παράγοντες.

«Οι αυτοάνοσες διαταραχές συνδέονται συνήθως μεταξύ τους, ιδίως το σύνδρομο Sjogren, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος και η συστηματική σκλήρυνση», αναφέρει η Ναταλί Κόνραντ από το Τμήμα Δημόσιας Υγείας και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας του Πανεπιστημίου KU Leuven στο Βέλγιο και μία από τους συγγραφείς της μελέτης. «Οι ασθενείς με διαβήτη τύπου 1 έχουν επίσης σημαντικά υψηλότερα ποσοστά νόσων Addison, κοιλιοκάκης και θυρεοειδούς, ενώ η σκλήρυνση κατά πλάκας ξεχωρίζει ως προς τα χαμηλά ποσοστά συνύπαρξης με άλλα αυτοάνοσα νοσήματα».

Μ.Κουζινοπούλου, ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διάβασε επίσης: Πολλαπλή σκλήρυνση: Τι έδειξε νέα έρευνα σχετικά με τη μεσογειακή διατροφή

The post Τα αυτοάνοσα νοσήματα προσβάλλουν έναν στους δέκα Βρετανούς appeared first on Miss or Madam.

Η παχυσαρκία είναι πλέον ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, καθώς πρόκειται για χρόνια νόσο που έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας. Το υπερβολικό βάρος και η παχυσαρκία ορίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως η μη φυσιολογική ή υπερβολική συσσώρευση λίπους που αποτελεί κίνδυνο για την υγεία.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου το 35% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτιμάται ότι είναι υπέρβαρο (δείκτης μάζας σώματος, ΔΜΣ 25-30 kg/m2) ή παχύσαρκο (ΔΜΣ > 30 kg/m2). Ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) αναγνωρίζεται ως έγκυρο μέτρο του ποσοστού σωματικού λίπους. Το φυσιολογικό βάρος προσδιορίζει η συνθήκη ΔΜΣ < 25Kg/m2.

«Είναι ευρέως γνωστό ότι τα παχύσαρκα άτομα εμφανίζουν μια υποκλινική χρόνια κατάσταση φλεγμονής που οδηγεί σε πολλαπλές μεταβολικές διαταραχές επισημαίνει», η κα Ελένη Κομνηνού Ρευματολόγος Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων Μetropolitan General.

«Για αρκετές δεκαετίες, οι βιομηχανικές χώρες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένη συχνότητα (επιπολασμό) των αυτοάνοσων νοσημάτων.

Μεταξύ των αιτίων των φλεγμονωδών αυτών νοσημάτων περιλαμβάνεται η αλληλεπίδραση μεταξύ γενετικού υποβάθρου και πολλαπλών περιβαλλοντικών παραγόντων. Δεδομένου ότι η γενετική βάση παρέμεινε σταθερή με την πάροδο του χρόνου, αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, ειδικά ο δυτικός τρόπος ζωής, έχουν κυρίαρχο ρόλο σε αυτόν τον αυξανόμενο επιπολασμό.

Ο δυτικός τρόπος ζωής συνοδεύεται από βαθιές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, προωθώντας τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, ζάχαρη και αλάτι με υπερβολική πρόσληψη θερμίδων, οδηγώντας σε έξαρση της παχυσαρκίας τα τελευταία 20 χρόνια», συμπληρώνει.

Αυτοάνοσα νοσήματα και παχυσαρκία

«Ως εκ τούτου», συνεχίζει η ειδικός «οι σχέσεις μεταξύ Παχυσαρκίας και Αυτοανοσίας προβλημάτισε την ιατρική κοινότητα και η συμμετοχή της παχυσαρκίας στην αύξηση των αυτοάνοσων καταστάσεων προτάθηκε έντονα. Αυτή η συσχέτιση έγινε ακόμη πιο έντονη τα τελευταία χρόνια μετά την ανακάλυψη των αξιοσημείωτων ιδιοτήτων του λιπώδους ιστού.

Πράγματι, ο λευκός λιπώδης ιστός (White Adipose Tissue:WAT), που θεωρείτο, από καιρό, ως αδρανής ιστός αποθήκευσης ενέργειας, έχει αναγνωριστεί ότι αποτελεί ένα απαραίτητο ενδοκρινικό όργανο, που εκκρίνει μια μεγάλη ποικιλία διαλυτών μεσολαβητών που ονομάζονται αδιποκίνες ή λιποκυτοκίνες.

Αρχικά οι αδιποκίνες αναγνωρίστηκαν για τις μεταβολικές τους δραστηριότητες και τη ρύθμιση της όρεξης, αργότερα διαπιστώθηκε ότι εμπλέκονται σε διάφορες διεργασίες, συμπεριλαμβανομένης της ανοσίας και της φλεγμονής.

Με την προφλεγμονώδη δράση τους, αυτά τα μόρια συμβάλλουν στη λεγόμενη «χαμηλού βαθμού φλεγμονώδη κατάσταση» σε παχύσαρκα άτομα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση μιας ομάδας συννοσηροτήτων – όπως το μεταβολικό σύνδρομο, ο διαβήτης ή οι καρδιαγγειακές επιπλοκές.

Παράλληλα διαπιστώθηκε η επίδραση των αδιποκίνων στην εμφάνιση και επιδείνωση πολλών Αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος, η Ψωριασική Αρθρίτιδα κ.ά.

Πράγματι, μέθοδοι που επιτρέπουν τον προσδιορισμό της αναλογίας του σωματικού λίπους (π.χ. dual energy x-RAY absorpsiometry-DXA κ.ά.) έδειξαν ότι οι ασθενείς με Ρευματοειδή Αρθρίτιδα έχουν περισσότερο σωματικό λίπος για ένα δεδομένο ΔΜΣ από τους υγιείς μάρτυρες.

Ο λιπώδης ιστός σε άτομα κανονικού βάρους αποτελείται κυρίως από τα ώριμα λιποκύτταρα, τα προλιποκύτταρα, δηλ., τα ανώριμα πρόδρομα λιποκύτταρα, ινοβλάστες, ενδοθηλιακά κύτταρα και ανοσοκύτταρα.

Σχεδόν το πλήρες φάσμα των ανοσοκυττάρων, και ιδιαίτερα τα μακροφάγα, αντιπροσωπεύονται μεταξύ αυτών των ανοσοκυττάρων που κατοικούν στον λιπώδη ιστό και έχουν σημαντικές λειτουργίες.

Η προοδευτική και υπερβολική συσσώρευση λίπους που συμβαίνει στην παχυσαρκία οδηγεί σε ουσιαστικές αλλαγές στην ποσότητα και τον φαινότυπο των ανοσοκυττάρων του λιπώδους ιστού (Adipose Tissue: ΑΤ), με αύξηση του αριθμού και της δραστηριότητας ορισμένων από αυτά (κυρίως μακροφάγα, μαστοκύτταρα, ουδετερόφιλα και Τ και Β λεμφοκύτταρα) ενώ μειώνουν άλλα, συμπεριλαμβανομένων των ηωσινόφιλων και αρκετών υποομάδων Τ λεμφοκυττάρων [Τ βοηθητικά κύτταρα 2 (Th2), Treg, κ.ά.] .

Αυτή η διαταραχή της ισορροπίας συμβάλλει στην ανάπτυξη τοπικής και συστηματικής φλεγμονής που σχετίζεται με την παχυσαρκία και παρόλο που οι περισσότεροι τύποι κυττάρων του ανοσοποιητικού είναι ήδη παρόντες στον λιπώδη ιστό, ο αριθμός τους αυξάνεται σημαντικά με την εξέλιξη της παχυσαρκίας».

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΑ

«Η παχυσαρκία αποτελεί παράγοντα κινδύνου για πολλές φλεγμονώδεις και αυτοάνοσες ασθένειες ιδιαίτερα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ), της σκλήρυνσης κατά πλάκας (ΣΚΠ), της ψωρίασης, της ψωριασικής αρθρίτιδας (ΨΑ), κ.ά., όσον αφορά τη συχνότητα εμφάνισης, τη σοβαρότητα της νόσου, καθώς και τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η έρευνα και η γνώση στον τομέα της παχυσαρκίας και των επιπτώσεων της αυξάνεται συνεχώς τα τελευταία χρόνια.
Η ακόμη βαθύτερη κατανόηση των παθοφυσιολογικών μηχανισμών που διέπουν την αλληλεπίδραση μεταξύ της παχυσαρκίας, της φλεγμονής και των παθογενετικών οδών των αυτοάνοσων νοσημάτων φαίνεται να είναι υψίστης σημασίας για τη βελτίωση της θεραπευτικής αντιμετώπισης ασθενών με Αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις», καταλήγει η κα Κομνηνού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διάβασε επίσης: Παίζει ρόλο η κληρονομικότητα στα αυτοάνοσα νοσήματα;

The post Αυτοάνοσα νοσήματα: Ο ρόλος της παχυσαρκίας appeared first on Miss or Madam.

Υπολογίζεται ότι περίπου 50 εκατομμύρια άτομα πάσχουν από κάποιο Αυτοάνοσο Νόσημα (AD: Autoimmune Disease), δηλαδή 1% του συνολικού πληθυσμού του πλανήτη.

«Σήμερα έχουν αναγνωριστεί πάνω από 80 διαφορετικά αυτοάνοσα νοσήματα, από τα οποία τα συχνότερα είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο διαβήτης τύπου 1, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η ψωρίαση, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα, η κοιλιοκάκη και άλλα», επισημαίνει η κα Ελένη Κομνηνού Ρευματολόγος, Διευθύντρια Κλινικής Αυτοάνοσων Ρευματικών Παθήσεων Μetropolitan General.

Υπάρχουν πολλές υποθέσεις σχετικά με τα αίτια πρόκλησης των αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως: γενετικοί παράγοντες, ιοί, βακτήρια, τοξίνες, ψυχοσωματικά αίτια, κ.ά,

Τα αυτοάνοσα νοσήματα στην πλειοψηφία τους δεν είναι «κληρονομικά» με την κλασική έννοια του όρου, όπως π.χ. η μεσογειακή αναιμία ή η κυστική ίνωση, οι οποίες προκαλούνται από μεταλλάξεις. Συχνά όμως στις οικογένειες που έχουν μέλη με αυτοάνοσα νοσήματα παρατηρείται μια προδιάθεση να αναπτύξουν πιθανώς κι άλλα άτομα στην ευρύτερη οικογένεια κάποιο αυτοάνοσο νόσημα.

Αυτοάνοσα νοσήματα: Γενετική ποικιλομορφία και προδιάθεση

«Η γενετική ποικιλομορφία (genetic variation) στο 0,1% μόνο του γονιδιώματος είναι υπεύθυνη για τη μοναδικότητα και διαφορετικότητα των ατόμων και ευθύνεται για τη γενετική προδιάθεση σε ασθένειες. Υπεύθυνες για τη γενετική ποικιλομορφία είναι δύο κατηγορίες αλλαγών στο DNA: πολυμορφισμοί ενός νουκλεοτιδίου των SNPs (single nucleotide polymorphisms) και οι παραλλαγές αντιγράφων, τα CNVs (copy number variations).

Η διεξοδική μελέτη των SNPs έχει ως αποτέλεσμα την ταυτοποίηση πολλών SNPs που σχετίζονται με αυτοάνοσες ασθένειες και εξηγεί τη γενετική προδιάθεση που παρατηρείται σε κάποια άτομα και οικογένειες.

Οι μεταλλάξεις από την άλλη αποτελούν μη φυσιολογικές αλλαγές στην αλληλουχία του DNA που οδηγούν σε παθολογικό γονίδιο και νόσο. Η πλειοψηφία των ατόμων στον πληθυσμό έχει δύο φυσιολογικά αντίγραφα από κάθε γονίδιο. Τα μεταλλαγμένα γονίδια είναι σπάνια. Αντίθετα, οι πολυμορφισμοί που είναι αποτέλεσμα των SNPs και CNVs είναι πολύ συχνοί. Τόσο τα SNPs όσο και τα CNVs και οι μεταλλάξεις κληρονομούνται.

Είναι δυνατό όμως να αποτελούν νέα γεγονότα (de novo) κατά τη γαμετογένεση, την εμβρυογένεση, καθώς και κατά την κυτταρική διαίρεση στα σωματικά κύτταρα ενός ατόμου.

Κάποια άτομα κληρονομούν ένα γενετικό κώδικα με μεταλλάξεις ή αλλαγές σε συγκεκριμένα γονίδια, δηλαδή στο DNA, που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης νοσημάτων. Αυτό δεν σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση θα εκφραστούν και θα οδηγήσουν σε νόσο.

To γονιδίωμα του ανθρώπου (Homo Sapiens) έχει διατηρηθεί κατά 99,9% κατά τη διάρκεια της εξέλιξης. Η γενετική ποικιλομορφία (genetic variation) στο 0,1% μόνον του γονιδιώματος είναι υπεύθυνη για τη μοναδικότητα και διαφορετικότητα των ατόμων και ευθύνεται για τη γενετική προδιάθεση σε ασθένειες, εξηγεί η ιατρός.

Γενετική προδιάθεση

Το γεγονός ότι υπάρχει σαφής σχέση μεταξύ γενετικής προδιάθεσης και αυτοάνοσων νοσημάτων ενισχύεται και από μελέτες σε μονοζυγωτικά δίδυμα, όπου το γενετικό τους υλικό είναι ταυτόσημο. Παρατηρείται ότι όταν ένα από τα μονοζυγωτικά δίδυμα νοσήσει, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να νοσήσει και το άλλο. Έχει παρατηρηθεί για παράδειγμα ότι στην κοιλιοκάκη, όταν νοσήσει ένα δίδυμο, η πιθανότητα να νοσήσει και το άλλο είναι δυνατόν να φθάσει μέχρι και 83%, γεγονός που δείχνει την ισχυρή επιρροή του γενετικού παράγοντα.

Συσχέτιση γονιδίων και αυτοάνοσων νοσημάτων

Περίπου πενήντα, 49 για την ακρίβεια, αυτοάνοσα νοσήματα έχουν συσχετισθεί με 4.249 διαφορετικά γονίδια.

Από τη μελέτη μονοζυγωτικών διδύμων έχει διαπιστωθεί ότι στα αυτοάνοσα νοσήματα ο γενετικός παράγοντας συμβάλλει κατά μέσον όρο 25% – 40%. Επίσης, έχει διαπιστωθεί ότι τα ίδια γονίδια ή γενετικές περιοχές εμπλέκονται σε πολλά διαφορετικά αυτοάνοσα και υπάρχουν κοινοί πυροδοτικοί παράγοντες, δηλαδή το ίδιο άτομο είναι δυνατό να πάσχει από διαφορετικά αυτοάνοσα νοσήματα.

Συμπερασματικά

«Παρόλο που, όπως παρουσιάσθηκε παραπάνω, τα γονίδια και οι γενετικές αλλαγές έχουν τη σημασία τους, όπως άλλωστε ισχύει για όλα τα νοσήματα, ο άνθρωπος δεν είναι δέσμιος µόνο του DNA και των γονιδίων του. Η απόκλιση από το φυσικό τρόπο ζωής και διατροφής, καθώς και η επιβάρυνση από το «τοξικό φορτίο» στο περιβάλλον όπου ζούμε αποτελούν τα κυριότερα αίτια πρόκλησης των αυτοάνοσων νοσημάτων.

∆ιαμορφώνοντας τον τρόπο ζωής του ο άνθρωπος είναι δυνατόν να επηρεάσει τη μη εμφάνιση κάποιου αυτοάνοσου νοσήματος στο οποίο έχει γενετική προδιάθεση και να επηρεάσει την υγεία του σε μεγάλο βαθμό», καταλήγει η κα Κομνηνού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διάβασε επίσης: Bιταμίνη D: Τα συμπληρώματα μειώνουν τον κίνδυνο αυτοάνοσων παθήσεων στους μεσήλικες

The post Παίζει ρόλο η κληρονομικότητα στα αυτοάνοσα νοσήματα; appeared first on Miss or Madam.