Γράφει η ψυχολόγος, Μαριάννα Μιχαλάκη

Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι πολλοί από εμάς θεωρούμε ότι τα συναισθήματα λειτουργούν ανταγωνιστικά και εις βάρος της λογικής. Η εκδήλωση και η έκφραση των συναισθημάτων θεωρείται συνώνυμη της «αδυναμίας» και της έλλειψης αυτοπεποίθησης.

Αντιθέτως, η επικράτηση της λογικής και ο έλεγχος των συναισθημάτων επικροτείται και ενθαρρύνεται ως ένδειξη ατόμου με υψηλή αυτοπεποίθηση και δυναμισμό. Αυτή η νοοτροπία έχει επηρεάσει, βαθιά, τη ζωή μας σε όλα τα επίπεδα: κοινωνικό, επαγγελματικό και διαπροσωπικό.

Όταν το μυαλό και η καρδιά βρίσκονται σε αρμονία…

Ωστόσο, αν παρατηρήσουμε στον περίγυρό μας, υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις ανθρώπων οι οποίοι διαθέτουν παρά πολύ υψηλό δείκτη νοημοσύνης και απίστευτες γνώσεις δυσκολεύονται, όμως, τόσο στην κοινωνική όσο και στην προσωπική τους ζωή. Αντιθέτως, περιπτώσεις ανθρώπων με «κοινό νου», τα καταφέρνουν καλύτερα, ειδικά στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

Αυτό το γεγονός αποδεικνύει τη σημασία της συναισθηματικής σταθερότητας. Όταν το μυαλό και η καρδιά βρίσκονται σε αρμονία, η πρόοδος του ατόμου είναι αναμενόμενη. Οι άνθρωποι είμαστε το σύνολο των συναισθημάτων μας, του μυαλού μας και του σώματός μας. Η αρμονική ανάπτυξη όλων των κομματιών είναι, εξίσου, σημαντική για όλους μας, πόσο μάλλον για τα παιδιά.

Από μικρά, μαθαίνουμε να είμαστε συναισθηματικά έξυπνα!
Σε αυτό το σημείο, είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας ότι έξυπνα δεν είναι μόνο τα παιδιά που διαπρέπουν στα μαθήματα και εντυπωσιάζουν με τις σχολικές τους επιδόσεις και γνώσεις. Έξυπνα είναι και τα παιδιά που διαθέτουν αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα καθώς και την ικανότητα να κατανοούν τόσο τα δικά τους συναισθήματα όσο και των άλλων. Διαθέτουν, με άλλα λόγια, υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη.

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι μία ικανότητα η οποία μπορεί να αναπτυχθεί στο παιδί από τα πρώτα χρόνια της ζωής του όπου ξεκινάει να διαμορφώνει την προσωπικότητά του, και δημιουργούνται οι βάσεις για τη μελλοντική του πορεία. Συνεπώς, ο ρόλος των γονιών είναι σημαντικός και καθοριστικός. Αλλά και ως ενήλικες μπορούμε να καλλιεργήσουμε και να… ξυπνήσουμε τη συναισθηματική μας πλευρά:

-Συζητάμε με τον άλλο.

Ο ψυχισμός είναι πολύ ευαίσθητος και μπορεί να πληγωθεί από κάποιο γεγονός που οι γύρω του μπορεί να το θεωρήσουν περαστικό ή ανώδυνο. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε τη συζήτηση για το πώς αισθάνεται, και να μιλάμε, και οι ίδιοι, για τα δικά μας συναισθήματα.

-Κατανοούμε τη συμπεριφορά.

Συχνά, επειδή δεν είναι σε θέση να εκφράσει, με λόγια, τα προβλήματά του, εμφανίζει σωματικά συμπτώματα, όπως δυσκολίες στον ύπνο και στη διατροφή, δυσκολίες στις διαπροσωπικές του σχέσεις, στη δουλειά. Πίσω από αυτές τις συμπεριφορές είναι πιθανό να κρύβεται η ανάγκη του για περισσότερη προσοχή και φροντίδα.

Κάθε φορά που το ταίρι βοηθά να κατανοήσει και, σταδιακά, να ελέγξει τα αρνητικά συναισθήματα που το κατακλύζουν, όπως θυμός, οργή, άγχος, αναπτύσσεται η συναισθηματική του νοημοσύνη.

-Κάνουμε λάθη.

Ακόμα και σε περίπτωση που αποτύχει σε κάτι, καλό είναι ο/ η σύντροφος να αναγνωρίζει την προσπάθειά του και να το ενισχύει, λέγοντάς του πως αν επιμείνει λίγο περισσότερο, την επόμενη φορά θα τα καταφέρει καλύτερα. Είναι σημαντικό πρώτα το ζευγάρι να συμφιλιώνεται με τις ενδεχόμενες αποτυχίες και να τις αντιμετωπίζει ως κάτι φυσικό και ανθρώπινο. Μόνο έτσι ο καθένας θα αποκτήσει περισσότερο θάρρος και θα πάρει πρωτοβουλίες, χωρίς να αγχώνεται, υπερβολικά, για το αποτέλεσμα.

-Ενισχύουμε την αυτοπεποίθηση.

Ο καθένας έχει ανάγκη την αγάπη και την αποδοχή. Χρειάζεται την προτροπή αλλά και τον έπαινο, το «μπράβο» για να προχωρήσει. Σαν ένα μικρό παιδί! Με αυτόν τον τρόπο δείχνουμε την αγάπη, την εκτίμηση και την προσοχή, και βοηθάμε τον άλλο να πιστέψει στις δυνάμεις του.

Ενισχύοντας και καλλιεργώντας τη συναισθηματική νοημοσύνη, βοηθάμε να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα, να είναι κοινωνικός, και να συνεργάζεται ομαλά με τους ενήλικες γύρω του, με απώτερο στόχο να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις της ζωής.

Πηγή: boro.gr

Διάβασε επίσης: Τα λάθη που καταστρέφουν τις σχέσεις μας

The post 4 τρόποι για να «ξυπνήσουμε» τη συναισθηματική νοημοσύνη του συντρόφου μας! appeared first on Miss or Madam.

Ο Χόρχε Μπουκάι στο βιβλίο του, «Ο δρόμος της αυτοεξάρτησης», περιγράφει μέσα από μία θεραπευτική ιστορία τη σημασία που έχει στην ανάπτυξη των παιδιών ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά βλέπουν τον εαυτό τους μέσα από τα μάτια των γονέων. Η ιστορία της Φρέζιας, ενός χειμερινού λουλουδιού, μάς συγκινεί.

«Ο Βασιλιάς πάει στον κήπο του και βλέπει πως τα δέντρα, οι θάμνοι και τα λουλούδια του ξεραίνονται. Η Βελανιδιά του λέει πως ξεραίνεται γιατί δε μπορεί να είναι τόσο ψηλή όσο το Πεύκο. Γυρίζει προς το Πεύκο και το βλέπει πεσμένο κάτω γιατί δε μπορεί να κάνει σταφύλια όπως το Αμπέλι. Και το Αμπέλι ξεράθηκε γιατί δεν έκανε λουλούδια σαν την Τριανταφυλλιά. Βλέπει την Τριανταφυλλιά να κλαίει γιατί δεν είναι γερή και δυνατή σαν τη Βελανιδιά. Και ξάφνου, βλέπει ένα φυτό, τη Φρέζια, γεμάτη άνθη και πιο δροσερή από ποτέ. Τη ρωτάει ο Βασιλιάς: “Πώς γίνεται και αναπτύσσεσαι τόσο καλά μέσα σ’ αυτόν τον μαραμένο και θλιβερό κήπο;” Το λουλούδι του απαντάει: “Δεν ξέρω. Ίσως γιατί υπέθετα πάντα ότι, όταν με φύτεψες ήθελες φρέζιες. Αν ήθελες στη θέση μου Βελανιδιά ή Τριανταφυλλιά, θα είχες φυτέψει Βελανιδιά ή Τριανταφυλλιά. Εκείνη τη στιγμή είπα μέσα μου: Θα προσπαθήσω να είμαι Φρέζια όσο μπορώ καλύτερα.”»

Γιατί τα συναισθήματα παίζουν τόσο σημαντικό ρόλο στη ζωή των παιδιών;

Τα συναισθήματα ρυθμίζουν τη σχέση του παιδιού με τον εσωτερικό του κόσμο αλλά και τις αλληλεπιδράσεις του με τον εξωτερικό κόσμο, δηλαδή, τις διαπροσωπικές του σχέσεις.

Καταλαβαίνουμε, λοιπόν, τη σημασία που έχει στη ζωή μας το συναίσθημα, αφού η αναγνώριση, η ρύθμιση και η έκφρασή του σχετίζεται με την ψυχική μας ισορροπία, αλλά και την αποδοχή του εαυτού μας.

Πολύ συχνά γίνεται λόγος για τη σημασία που έχει η ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης στο παιδί μέσα από τη δημιουργία κοινωνικοσυναισθηματικών προγραμμάτων. Πρόκειται για μια μόδα που γνωστοποίησε ο Daniel Goleman το 1998 ή για μια αναγκαιότητα;

Για τον Goleman, λοιπόν, η συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα του ατόμου να βρίσκει κίνητρα για τον εαυτό του και να αντέχει στις απογοητεύσεις, να ελέγχει την παρόρμηση και να χαλιναγωγεί την ανυπομονησία, να ρυθμίζει σωστά τη διάθεσή του και να εμποδίζει την απογοήτευση να καταπνίξει την ικανότητα για σκέψη, να έχει ενσυναίσθηση κι ελπίδα.

Έχει αποδειχτεί, λοιπόν, ότι τα παιδιά με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη:

• Έχουν καλύτερη υγεία.
• Επιτυγχάνουν υψηλότερες σχολικές επιδόσεις.
• Δημιουργούν ποιοτικά καλύτερες και σταθερότερες φιλίες.
• Έχουν λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς και είναι λιγότερο επιρρεπή σε πράξεις βίας.
• Βιώνουν λιγότερο τα αρνητικά συναισθήματα και περισσότερο τα θετικά.
• Είναι ανθεκτικά κι ευπροσάρμοστα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δε βιώνουν πόνο, θυμό, λύπη και φόβο.
• Γίνονται γρήγορα αγαπητά και δημοφιλή στις ομάδες που συμμετέχουν, καθώς είναι εκφραστικά κι ευαίσθητα στην αντίληψη της κατάστασης του άλλου.

Διάβασε επίσης: Αγαπητοί γονείς, να χαίρεστε για το παιδί που έχετε!

Γονείς που δίνουν έμφαση στη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών τους:

• Έχουν επίγνωση των συναισθημάτων του παιδιού τους.
• Βλέπουν το συναίσθημα ως μια ευκαιρία για οικειότητα και διδασκαλία.
• Ακούν προσεκτικά, δείχνουν ενσυναίσθηση και αναγνωρίζουν αρνητικά συναισθήματα του παιδιού.
• Βοηθούν το παιδί να βρει λέξεις για να κατονομάσει τα συναισθήματά του.
• Θέτουν όρια και, ταυτόχρονα, εξετάζουν κάποιες στρατηγικές για την επίλυση προβλημάτων.

Η βάση για να προφυλαχτούν τα παιδιά από τους νέους κινδύνους που επιβάλλουν οι οικονομικές, εκπαιδευτικές, κοινωνικές και οικογενειακές συνθήκες, είναι η οικοδόμηση ισχυρών και στενότερων συναισθηματικών δεσμών με τους γύρω.

Προβλήματα, όπως επιθετικότητα κι εγκληματικότητα, κατάθλιψη και μελαγχολία, διαταραχές πρόσληψης τροφής, απομόνωση κι αίσθημα μοναξιάς, εθισμός σε ψυχοτρόπες ουσίες και αλκοόλ μπορούν να αποφευχθούν μέσα από τη δημιουργία στενών σχέσεων που βασίζονται στον αλληλοσεβασμό και στην αλληλοεκτίμηση.

Κατά τον Gottman για να συμβεί αυτό πρέπει, αρχικά, οι ενήλικες μέσα από τον ρόλο τους ως γονείς, εκπαιδευτικοί και ειδικοί ψυχικής υγείας να δεχτούν τη σημαντικότητα των συναισθημάτων, να κατανοήσουν τον τρόπο που οι ίδιοι αντιμετωπίζουν τα συναισθήματα και πώς η προσέγγιση αυτή επηρεάζει τα παιδιά.

Κάθε παιδί που γεννιέται σε αυτόν τον κόσμο έχει ανάγκη να απολαμβάνει τις όμορφες και χαρούμενες στιγμές της ζωής του, να εκφράζει τον πόνο και τη ματαίωση με τα δάκρυά του, να μιλά για τον θυμό του και να του επιτρέπεται να φοβάται. Αυτό το κάνει άνθρωπο και το βοηθά να αγαπά τον εαυτό του γι’ αυτό που είναι, ανεξάρτητα από το πώς μπορεί να το βλέπουν οι άλλοι.

Φωτογραφία από unsplash

The post Για την ψυχική υγεία των παιδιών appeared first on Miss or Madam.

Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι μία αρχή που βοηθά στη διεξαγωγή των κοινωνικών σχέσεων με ομαλό τρόπο. Προάγει την αυτοεκτίμηση του ατόμου και δημιουργεί ενήλικες με ψυχική ανθεκτικότητα.

Δημιουργήστε παιδιά έτοιμα να διαχειριστούν τις αρνητικές καταστάσεις της ζωή τους.

Η συναισθηματική εκπαίδευση και αγωγή είναι μία διαδικασία που λαμβάνει χώρα, αρχικά, εντός της οικογένειας, και λειτουργεί και συνειδητά αλλά και ασυνείδητα. Μέσα από τις αλληλεπιδράσεις των προσωπικοτήτων γεννιέται η ασφάλεια και η ωριμότητα ή η ανασφάλεια και η ανωριμότητα ενός χαρακτήρα. Οι γονείς παίζουν έναν καθοριστικό ρόλο στη δόμηση του συναισθήματος.

Συναισθηματική νοημοσύνη: Το στυλ διαπαιδαγώγησης και τα είδη γονέων

Το στυλ διαπαιδαγώγησης που επιλέγουν, ή έμφυτα χρησιμοποιούν, είναι εκείνο που θα οδηγήσει στην αποδοχή του εαυτού ή στην απόρριψή του. Οι γονείς που έχουν ανεπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη είναι εκείνοι που έχουν επίγνωση των συναισθημάτων των παιδιών τους.

Μπορούν να δείξουν ενσυναίσθηση, να τα καθησυχάσουν και να τα καθοδηγήσουν. Βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν πώς μπορούν να σκεφτούν για τα συναισθήματά τους και τι μπορούν να κάνουν με αυτά. Βάζουν όρια κι εξετάζουν στρατηγικές για την επίλυση των προβλημάτων. Έτσι, ο στόχος τους είναι να δομήσουν ενήλικες που δε θα τους έχουν ανάγκη, θα μπορούν να ζήσουν μία ζωή χωρίς βοήθεια.

Υπάρχουν 4 στυλ γονέα, που το καθένα επιφέρει διαφορετική συναισθηματική δόμηση της προσωπικότητας (Gottman, 1997):

 Αποστασιοποιημένοι γονείς

Οι αποστασιοποιημένοι γονείς που αποφεύγουν και παραβλέπουν τα συναισθήματα των παιδιών τους, καθώς θεωρούν πως είναι ασήμαντα. Αγνοούν και τα δικά τους συναισθήματα, αισθάνονται άβολα με τη συναισθηματική φόρτιση άλλων ατόμων. Πιστεύουν ότι η έκφραση των αρνητικών συναισθημάτων δείχνει έλλειψη προσαρμοστικότητας.

Επικριτικοί – αποδοκιμαστικοί γονείς

Οι επικριτικοί – αποδοκιμαστικοί γονείς είναι εκείνοι που αποδοκιμάζουν με κάθε τρόπο τα συναισθήματα των παιδιών τους. Χαρακτηρίζονται από υπερβολικά αυστηρά όρια και δίνουν έμφαση στη συμμόρφωση του παιδιού στη λογική. Πιστεύουν πως η έκφραση συναισθημάτων είναι αδυναμία.

Επιτρεπτικοί – παραχωρητικοί γονείς

Οι επιτρεπτικοί – παραχωρητικοί γονείς αποδέχονται τα συναισθήματα των παιδιών, αλλά δεν μπορούν να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα, στην καθοδήγηση. Δε θέτουν όρια και δε δείχνουν στο παιδί πώς μπορεί να λύσει ό,τι του προκαλεί αρνητικό συναίσθημα.

Συναισθηματικοί – μέντορες

Οι συναισθηματικοί – μέντορες εφαρμόζουν τη συναισθηματική αγωγή. Αντιλαμβάνονται κάθε έκφραση συναισθήματος ως μια ευκαιρία για επικοινωνία και οικειότητα. Αφιερώνουν χρόνο στα αρνητικά συναισθήματα. Έχουν επίγνωση των συναισθημάτων τους. Σέβονται τα συναισθήματα των παιδιών. Είναι καλοί ακροατές. Δε λένε στο παιδί πώς πρέπει να νιώσει αλλά είναι εκεί για να του δείξουν τι μπορεί να κάνει με αυτό.

Πώς μπορούμε, όμως, ως γονείς να εκπαιδεύσουμε το παιδί μας να είναι συναισθηματικά νοήμον:

Είναι σημαντικό για κάθε παιδί να του δοθεί η δυνατότητα να μπορεί να εκφράζει όλα του τα συναισθήματα και να μπορεί να το κάνει με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να μάθει να διαχειρίζεται καταστάσεις που δεν του είναι ευχάριστες ή το γεγονός πως σε κάποιους δε θα είναι αρεστό.

Για τον λόγο αυτό είναι αναγκαίο να του δώσετε τα εφόδια που είναι απαραίτητα:

• Κατανοήστε και αναγνωρίστε πρώτοι εσείς τα συναισθήματα του παιδιού.
• Δώστε χώρο να αναπτυχθεί και να εξελιχθεί ένα συναίσθημα και μη χρησιμοποιείτε εκφράσεις του τύπου: «σταμάτα να κλαις», «δε θυμώνουμε» κ.ά..
• Ακούστε προσεκτικά το παιδί σας, ακόμη κι αν αυτό που έχει να σας πει σας φαίνεται ασήμαντο.
• Γίνετε εσείς τα λόγια που δεν έχει για να εκφράσει το συναίσθημά του, ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες συμπεριφορές.
• Προσπαθείτε κάθε φορά να βρείτε μαζί λύσεις.
• Τονώστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού, ενισχύοντας θετικές συμπεριφορές με επιβραβεύσεις που στηρίζονται στην καλοσύνη και στη σωστή συμπεριφορά, και όχι σε υλικά αγαθά.
• Θέστε σαφή και σταθερά όρια.
• Δείξτε καλοσύνη, ζεστασιά, αισιοδοξία και υπομονή.
• Δώστε χρόνο στο θυμωμένο ή λυπημένο παιδί σας να εκφράσει το αρνητικό συναίσθημα, χωρίς διασπασμένη παρουσία.
• Χρησιμοποιήστε εκφράσεις, όπως: «καταλαβαίνω πώς νιώθεις», «είναι λογικό να νιώθεις έτσι», «γιατί νιώθεις αυτό το συναίσθημα» κ.ά..
• Δείξτε τα δικά σας συναισθήματα και εξηγήστε στα παιδιά πως είναι πολύ σημαντικό οι άλλοι να αντιλαμβάνονται πώς νιώθουμε.

Να θυμάστε:

Δώστε στο παιδί τη δυνατότητα να είναι ο εαυτός του, να μάθει να διαχειρίζεται τα αρνητικά και θετικά του χαρακτηριστικά. Θα μάθει να κατανοεί, να εκφράζει και να αποδέχεται τα συναισθήματά του. Να μη νιώθει άβολα, όταν μια κατάσταση δεν είναι η καλύτερη δυνατή, καθώς θα έχει την αυτοπεποίθηση να ανταποκριθεί στο αρνητικό συναίσθημα, να ηρεμήσει και να βρει τη λύση.

Φωτογραφία από Hybrid

Διάβασε επίσης: Δομώντας τα όρια: πώς η οριοθέτηση προάγει ευτυχισμένα παιδιά;

The post Συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών appeared first on Miss or Madam.