Στοιχεία για τις ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας και μέτρα προφύλαξης που διασφαλίζουν τις ασφαλείς συνθήκες λειτουργίας των σχολείων παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση που διοργάνωσε ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) με τη συμμετοχή έγκριτων επιστημόνων. Την εκδήλωση που είχε θέμα, «η νόσος Covid-19 στη σχολική κοινότητα και ο εμβολιασμός των εκπαιδευτικών» παρακολούθησαν εκπαιδευτικοί από όλη την Ελλάδα, εκπρόσωποι Συλλόγων Γονέων και Κηδεμόνων και γιατροί.

Όπως επισημάνθηκε από τους επιστήμονες, ο φόβος για την ασθένεια, η ανασφάλεια για το μέλλον, το αίσθημα απώλειας και η διατάραξη της καθημερινότητας δημιουργούν σύγχυση και θυμό, δύσκολα διαχειρίσιμο από μία ομάδα του πληθυσμού. Κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα παιδιά, ανέφεραν ότι αρκετά παρουσίασαν διαταραχές στον ύπνο τους (αϋπνία, αναστροφή του ωραρίου, εφιάλτες) ή στη διατροφή τους, σύγχυση για το πώς πρέπει να διαχειριστούν την καθημερινότητά τους και μετατραυματικό στρες, που είχε επίπτωση στην καθημερινότητά τους.

Όπως διαπιστώθηκε, τα παιδιά με χαμηλότερο οικονομικό και εκπαιδευτικό επίπεδο γονέων, αλλά και όσα είχαν υπερβολική έκθεση στην πληροφορία, παρουσίασαν μεγαλύτερα ποσοστά μετατραυματικού στρες.

Πολλά παιδιά βιώνουν μέσα στην πανδημία καταθλιπτικό συναίσθημα

Πολλά παιδιά και οι έφηβοι βιώνουν μέσα στην πανδημία καταθλιπτικό συναίσθημα, παραίτηση και παρουσιάζουν διαδικτυακή εξάρτηση, ενώ αυξήθηκαν τα περιστατικά της ενδοοικογενειακής βίας. Περισσότερο ευάλωτα ήταν τα παιδιά με υπερκινητικότητα, ελλειμματική διαταραχή και διατροφικές διαταραχές.

Οι διεθνείς επιστημονικοί οργανισμοί και ο ΠΟΥ θεωρούν κυρίαρχη προτεραιότητα την εξασφάλιση της δυνατότητας να συνεχιστεί η δια ζώσης εκπαίδευση, που συμβάλλει, καθοριστικά, στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των μαθητών, ανέφερε ο πρόεδρος του ΙΣΑ και Περιφερειάρχης Αττικής, Γιώργος Πατούλης. Πρόσθεσε ότι με πρωτοβουλία του ΙΣΑ περισσότεροι από 150 ιδιώτες ιατροί έχουν λάβει ειδική ενημέρωση για να καλύψουν την ανάγκη του σχολιάτρου στην περιφέρεια Αττικής.

«Το ασφαλές σχολείο θα παραμείνει στο επίκεντρο των προσπαθειών μας σ’ αυτήν την πρωτόγνωρη σχολική χρονιά, για να διατηρήσουμε ασφαλή την κοινωνία, και να ανακόψουμε τις αλυσίδες μετάδοσης του ιού», ανέφερε ο κ.Πατούλης, τονίζοντας την ανάγκη να ενταχθούν οι εκπαιδευτικοί στις ομάδες που έχουν προτεραιότητα στον εμβολιασμό για τον Sars-CoV-2.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Διάβασε επίσης: Απροστάτευτα τα παιδιά από υλικό κακοποίησης στο διαδίκτυο με τον νέο κώδικα της ΕΕ

The post Οι επιπτώσεις της πανδημίας στην ψυχολογία των παιδιών appeared first on Miss or Madam.

Η βόλτα για τους ανθρώπους, σε όποια ηλικία και αν βρίσκονται, είναι εξίσου σημαντική όσο και η διατροφή. Παίζει πολύ καθοριστικό ρόλο και για την κάλυψη βιολογικών αναγκών αλλά, κυρίως, για την ψυχολογία. Για τα παιδιά η καθημερινή βόλτα, έστω και μικρής διάρκειας, είναι απαραίτητη, και συμβάλλει τόσο στην εκτόνωση και αποφόρτισή τους αλλά ενισχύει, παράλληλα, την καλλιέργεια και την ανάπτυξη πολλών δεξιοτήτων.

Η στέρηση της βόλτας, ιδιαίτερα σε ένα παιδί, μπορεί να οδηγήσει, σταδιακά, σε συμπεριφορές έντασης, δυσαρέσκειας, δυσφορίας, και να εκδηλώνεται με προκλητική μορφή και έντονα ξεσπάσματα του παιδιού, που, ανάλογα την ηλικία του, αλλάζουν μορφή.

Διαφορετικά θα εκδηλώσει τον εκνευρισμό και τη δυσαρέσκεια ένα βρέφος, διαφορετικά το παιδί νηπιακής ηλικίας, διαφορετικά το παιδί στην προ-εφηβεία, και αλλιώς ο έφηβος. Όσο όμορφα και δημιουργικά αν περνάει ένα παιδί στο σπίτι του, αλληλεπιδρώντας με τους γονείς του ή και τα αδέλφια του, όσα παιχνίδια (ανάλογα της ηλικίας του) και να υπάρχουν για να απασχοληθεί, δεν αρκούν για την ολοκλήρωση της εμπειρίας του μέσα στην μέρα.

Μερικά από τα οφέλη μίας βόλτας για ένα παιδί:

• Να έρχεται σε επαφή με άλλα παιδιά.
• Να κοινωνικοποιείται με τον εξωτερικό κόσμο.
• Να αποκτήσει αυτοπεποίθηση.
• Να μην δημιουργήσει φοβίες.
• Να εξασκεί το μυαλό του.
• Να παρατηρεί ερεθίσματα του εξωτερικού περιβάλλοντος.
• Να συλλέγει πληροφορίες.
• Να αναπτύσσει την πνευματική του ικανότητα να μαθαίνει από το βίωμα.
• Να αντεπεξέρχεται και να διαχειρίζεται καταστάσεις.
• Να μαθαίνει και να εξασκεί κοινωνικές και γνωστικές δεξιότητες.
• Να αναπτύσσει συμπεριφορές κοινωνικών συναναστροφών.
• Να εκτονώνει μεγάλη ποσότητα σωματικής και ψυχικής έντασης, και να μπορεί να είναι πιο ήρεμο.
• Να έχει χαρούμενη διάθεση.
• Να αποκτήσει αυτοπεποίθηση.
• Να περνάει περισσότερο και ποιοτικότερο χρόνο μαζί σας.
• Να δυναμώσει την μεταξύ σας εμπιστοσύνη.

Στην παρούσα φάση, οι ανάγκες για τη λήψη και εφαρμογή μέτρων προστασίας για την αντιμετώπιση της πανδημίας έχουν αλλάξει καταλυτικά τη, μέχρι πρότινος, γνώριμη καθημερινότητα, και το πρόγραμμα μικρών και μεγάλων. Σε αυτή, λοιπόν, την κατάσταση, η καθημερινή βόλτα έχει αποκτήσει ακόμα μεγαλύτερη σπουδαιότητα.

Το καθημερινό πρόγραμμα των περισσοτέρων είναι εξαιρετικά φορτωμένο, και η κούραση, σωματική και ψυχική, είναι μεγάλη. Αξίζει, όμως, πραγματικά, να βρείτε χρόνο για καθημερινή βόλτα με τα παιδιά, καθώς η ικανοποίηση που θα επιφέρει σε όλα τα μέλη της οικογένειας δεν μπορεί να αντικατασταθεί.

Βίκυ Σακκή, Ψυχοθεραπεύτρια
Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στο kidsproject.gr

Διάβασε επίσης: Παιδική Yoga: ένας εναλλακτικός τρόπος παιχνιδιού και μάθησης

Ian: Ένα συγκινητικό animation μικρού μήκους μαθαίνει στα παιδιά την ενσυναίσθηση (Βίντεο)

The post Βόλτα! Η αποφόρτιση της ημέρας appeared first on Miss or Madam.

Σε σχέση με τους ενήλικες, ο εγκλεισμός έχει, όχι μόνο δυσμενείς, αλλά και μακροχρόνιες συνέπειες στα παιδιά.

Lockdown και κοινωνική απομόνωση

Κατά τη διάρκεια της καραντίνας τα παιδιά καλούνται να αποκοπούν από τα διάφορα κοινωνικά συστήματα, και να επαναπροσδιορίσουν τις καθημερινές τους συνήθειες.

Η κοινωνική απομόνωση είναι η πλέον σημαντική επίδραση της καραντίνας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αποστασιοποίηση παρουσιάζεται ως κοινωνική ευθύνη, ενώ σε κανονικές περιόδους η υπερβολική απόσυρση θεωρείται ψυχιατρικό σύμπτωμα.

Τα παιδιά πρέπει να παραμείνουν στο σπίτι, να έχουν ελάχιστες επαφές και να απομακρυνθούν από τους φίλους τους. Επιπλέον, ο υπερβολικός χρόνος που περνούν τα παιδιά στο σπίτι έχει οδηγήσει σε αύξηση της χρήσης των υπολογιστών, των κινητών και των tablets.

Το κλείσιμο των σχολείων και των εξωσχολικών δραστηριοτήτων καθώς και η εξ αποστάσεως μάθηση είναι καθοριστικής σημασίας για τα παιδιά, καθώς άλλαξαν τη ρουτίνα και την καθημερινότητα, τόσο των ίδιων όσο και των γονέων τους. Η εκπαιδευτική διαδικασία μέσω διαδικτύου καθίσταται αρκετά δύσκολη, ενώ πολλά παιδιά δεν έχουν πρόσβαση.

Επίσης, η αποχή από τις αθλητικές δραστηριότητες οδηγεί σε μειωμένη σωματική δραστηριότητα και, ως επί το πλείστον, σε μία καθιστική ρουτίνα.

Τα παιδιά αισθάνονται πλήξη, και δεν έχουν τον τρόπο να εκτονώσουν την ενέργειά τους, ενώ αυξάνεται το άγχος για το μέλλον, και βιώνουν ένα αίσθημα αδυναμίας. Η απομάκρυνση από το σχολείο επιδρά και στην κοινωνική ζωή των παιδιών, καθώς μειώνονται οι επαφές με τους συνομήλικους και τους εκπαιδευτικούς, ρόλοι οι οποίοι αντικαθίστανται από τους γονείς.

Παράλληλα με την αποχή από το σχολείο, το κλείσιμο των ειδικών σχολείων και του μεγαλύτερου ποσοστού των υπηρεσιών υποστήριξης επηρέασαν σημαντικά κυρίως τα παιδιά με ειδικές ανάγκες και τις οικογένειές τους.

Διάβασε επίσης: Αυτισμός: Τα βασικά γνωρίσματα και η σημασία της παρέμβασης

Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες παρουσιάζουν επιδείνωση της συμπτωματολογίας

Τα παιδιά χρειάζονται εξειδικευμένη μάθηση και υποστήριξη, πράγμα που δεν μπορούν να παρέχουν οι γονείς. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας παρατηρείται ότι τα παιδιά με ειδικές ανάγκες παρουσιάζουν επιδείνωση της συμπτωματολογίας, λόγω της μη ορθής διαχείρισής τους, ενώ δυσκολεύονται να κατανοήσουν πλήρως την πανδημική κατάσταση, ώστε να συμμορφωθούν στη νέα πραγματικότητα.

Για παράδειγμα, τα παιδιά με αυτισμό δυσκολεύονται να προσαρμοστούν και εμφανίζουν συχνά ξεσπάσματα θυμού, ενώ τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ δυσκολεύονται να μείνουν περιορισμένα στο σπίτι.

Συναισθηματική και ψυχική υγεία των παιδιών

Η πανδημία και ο αποκλεισμός επηρεάζουν σημαντικά τη συναισθηματική και ψυχική υγεία των παιδιών. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εμφανίζουν έντονη προσκόλληση στους γονείς, και άγχος αποχωρισμού, λόγω του εκτεταμένου χρόνου που περνούν μαζί τους.

Η πρωτόγνωρη κατάσταση που βιώνουν καθώς και η αγωνία για την υγεία τους και των σημαντικών άλλων αυξάνουν το άγχος, τον φόβο και το αίσθημα αβεβαιότητας στα παιδιά. Χαρακτηριστικό είναι ότι κατά τη διάρκεια της καραντίνας αυξήθηκαν σημαντικά οι διαταραχές άγχους, το μετατραυματικό στρες και η κατάθλιψη, κυρίως στα κορίτσια.

Επιπλέον, τα παιδιά εμφανίζουν διαταραχές ως προς την ποιότητα και ως προς τη διάρκεια του ύπνου καθώς και προβλήματα στην πρόσληψη τροφής. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος κακοποίησης των παιδιών. Οι γονείς βιώνουν έντονη συναισθηματική δυσφορία, λόγω της απομόνωσης και των συνακόλουθων προβλημάτων που επιφέρει. Η έντονη απογοήτευσή τους σε συνδυασμό με τη δυσκολία εύρεσης υποστήριξης ενισχύουν την τιμωρητική διάθεση απέναντι στα παιδιά.

Διάβασε επίσης: Εικαστική ψυχοθεραπεία στα παιδιά

Θετική διάσταση της καραντίνας

Ωστόσο, παρ’ όλα τα προβλήματα που επέφερε η καραντίνα, ένα ποσοστό παιδιών και των οικογενειών τους αντιμετωπίζουν τον περιορισμό στο σπίτι με θετικό τρόπο. Τα παιδιά μένουν στο ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού, και κινδυνεύουν λιγότερο να νοσήσουν.

Η αποφόρτιση από τις καθημερινές υποχρεώσεις τα ανακουφίζει, και απολαμβάνουν να περνούν χρόνο με τους γονείς τους. Σε περιπτώσεις που τα παιδιά αντιμετωπίζουν σχολικό εκφοβισμό, δεν υποχρεούνται να εκτίθενται καθημερινά σε αυτές τις συνθήκες, και μένουν προστατευμένα στο σπίτι.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι η φύση ή η έκταση του αντίκτυπου που έχει η καραντίνα δεν είναι ίδια σε όλα τα παιδιά, αλλά εξαρτάται από την ηλικιακή ομάδα, την τρέχουσα εκπαιδευτική κατάσταση, το ιατρικό ιστορικό και, φυσικά, από την αντιμετώπιση της κατάστασης από του γονείς.

Αυτό που θα πρέπει να κάνουν εκείνοι είναι να έχουν εποικοδομητική επικοινωνία, ώστε τα παιδιά να νιώθουν ασφαλή να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματά τους και τις ανησυχίες τους γι’ αυτήν τη διαφορετική και, στα μάτια τους, τρομακτική κατάσταση.

Δέσποινα Καλλή, Ψυχολόγος Κέντρων «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ»

Διάβασε επίσης: Γονείς «ελέφαντες» ή γονείς «τίγρεις»: ποιος τύπος γονέα είσαι;

The post Lockdown: οι επιδράσεις του εγκλεισμού στα παιδιά appeared first on Miss or Madam.

Οι λόγοι για τους οποίους ένα παιδί, ένας έφηβος ή οι γονείς πρέπει να επισκεφθούν έναν ψυχολόγο είναι όταν:

1. Οι γονείς έχουν απορίες ή διαφωνίες σχετικά με τη διαπαιδαγώγησή του.
2. Η οικογένεια έχει βιώσει μια δυσμενή κατάσταση, όπως ένας χωρισμός, κάποια ασθένεια, ή θάνατος. Ό,τι συμβαίνει εντός του πλαισίου της οικογένειας έχει επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του παιδιού. Η πρόληψη, λοιπόν, μπορεί να λειτουργήσει, θετικά, στην ανάπτυξη επικείμενης ψυχοπαθολογίας.
3. Tο παιδί αντιμετωπίζει πρόβλημα στην εξέλιξή του και φαίνεται να μην ακολουθεί τις τυπικές καμπύλες ανάπτυξης.
4. Όταν πρέπει, επίσης, να γίνει αξιολόγηση της νοημοσύνης και των ικανοτήτων του.
5. Παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες, διάσπαση ελλειμματικής προσοχής, στερεοτυπικές συμπεριφορές ή άλλες δυσκολίες.
6. Παρουσιάζει αλλαγή σε διάφορες σημαντικές συμπεριφορές.
7. Παρατηρείται απότομη και ανεξήγητη αλλαγή της σχολικής επίδοσης ή απώλεια ενδιαφέροντος γι’ αυτό.
8. Διαπιστώνονται απότομες εναλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, δηλαδή, αρχίζει να τρώει βουλιμικά ή, αντίθετα, παρουσιάζει ανορεξία.
9. Παρουσιάζει δυσκολίες στον ύπνο ή κάποια διαταραχή ύπνου, όπως αϋπνίες ή νυχτερινή ενούρηση, χωρίς παθολογικά αίτια.
10. Κλείνεται στον εαυτό του, αποφεύγει κάθε διάλογο ή επιτίθεται.
11. Νιώθει άσχημα με τον εαυτό του, είναι αγχωμένο, πιεσμένο, θλιμμένο, φέρεται δειλά και δεν έχει αυτοπεποίθηση.
12. Παρουσιάζει κατατονικά συναισθήματα που, πιθανόν, να συνδέονται με καταθλιπτική διάθεση.
13. Μιλά για τον θάνατο, τον δικό του ή αγαπημένων του προσώπων, με επιμονή και για αρκετό χρονικό διάστημα.
14. Παίρνει ναρκωτικά ή άλλες ουσίες (π.χ. πίνει συστηματικά) ή οι γονείς αντιλαμβάνονται πιθανή εξάρτηση από κάποια ουσία.
15. Δείχνει να αποφεύγει ένα άτομο που του ήταν προσφιλές, κι αυτό συμπίπτει με την έναρξη προκλητικής ερωτικής συμπεριφοράς.
16. Παρουσιάζει τάσεις μυστικοπάθειας, λέει ψέματα στους γονείς ή σημαντικούς άλλους με στόχο την αποφυγή κριτικής ή επιπλήξεων.
17. Παρουσιάζει αυτοτραυματικές συμπεριφορές ή τραυματίζει άλλους.
18. Εμφανίζει παραβατική συμπεριφορά (κλοπές, βανδαλισμοί κτλ.).
19. Φέρεται με ιδιαίτερα έντονη ανυπακοή στο σπίτι ή στο σχολείο.

Απόσπασμα από το άρθρο: Ο ρόλος του παιδοψυχολόγου. Το πότε, το πώς και το γιατί 

Διάβασε επίσης: Δώσε χρόνο στο παιδί σου, όχι στη συσκευή σου!

The post 19 λόγοι που πρέπει να σας οδηγήσουν σ’ έναν παιδοψυχολόγο appeared first on Miss or Madam.

Όταν ένα παιδί γεννιέται, τα πράγματα που είναι σημαντικά για τους γονείς τα δύο πρώτα χρόνια εντοπίζονται στην ανάπτυξη της επικοινωνίας και στην εδραίωση του δεσμού της αγάπης. Κάποιες φορές, ωστόσο, αυτό δε συμβαίνει με κάποια παιδιά.

Τότε μιλάμε για μία διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή, μία αποκλίνουσα πορεία της ανάπτυξης του βρέφους ή, όπως είναι γνωστό, για τον αυτισμό.

Αυτισμός: Τι αποκλίνουσες συμπεριφορές εντοπίζονται;

Τα βασικά γνωρίσματα του αυτισμού αναφέρονται στη δυσκολία των ατόμων να επικοινωνήσουν. Δηλαδή, δυσκολεύονται να δείξουν τα συναισθήματά τους, να κατανοήσουν τους άλλους και να αναπτύξουν κοινωνικά δίκτυα.

Συγκεκριμένα, τα άτομα με αυτισμό παρουσιάζουν:

• κοινωνική απομόνωση,
• παθολογική ανάγκη για ομοιότητα,
• αλαλία ή μη επικοινωνιακή ομιλία.

Οι τρεις αυτές συνιστώσες αποτελούν τον βασικό πυρήνα της διαταραχής ο οποίος εκφράζεται με πολλές διαφορετικές συμπεριφορές και διακυμάνσεις. Για τον λόγο αυτό αναφερόμαστε σε «φάσμα».

Πώς, όμως, οι γονείς μπορούν να αντιληφθούν την ύπαρξη του αυτισμού μέσα στην καθημερινότητα και στη ρουτίνα;

Το παιδί παρουσιάζει, από τη βρεφική ως τη νηπιακή ηλικία, διάφορες συμπεριφορές που δείχνουν τη διαφορετικότητα, όπως:

• χαμηλή ή ανεπαρκής βλεμματική επαφή,
• δυσκολίες και διαταραχές στον ύπνο,
• δυσκολίες στην πρόσληψη τροφής κι αδυναμία να δεχτεί συγκεκριμένες τροφές και υφές,
• δεν ανταποκρίνεται στο όνομά του,
• καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου ή απουσία προγλωσσικών στοιχείων (βάβισμα, μίμηση κινήσεων, συμμετοχή σε παιχνίδια ρουτίνας),
• μιμητική χρήση του λόγου χωρίς κατανόηση της σημασιολογίας των λέξεων,
• στερεοτυπικές επαναλαμβανόμενες ρυθμικές κινήσεις, όπως κούνημα χεριών, σώματος, ή στατικό πήδημα,
• δυσκολία κατανόησης των αλλαγών στον χώρο ή στις σχέσεις,
• υπερευαισθησία ή υπερευαισθησία στους ήχους,
• άρνηση να εμπλακεί σε ομαδικές δραστηριότητες,
• δυσκολία να αναπτύξει παιχνίδια ρόλων,
• δυσκολίες σε δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης.

Όλα τα παραπάνω δημιουργούν σαφή δυσκολία στη λειτουργικότητα του ατόμου στις καθημερινές ρουτίνες και στην εδραίωση φυσιολογικών προτύπων συμπεριφοράς.

Διάβασε επίσης: Διαταραχή προσωπικότητας και παιδική ηλικία

Παρέμβαση στον αυτισμό

Η αναγνώριση της διαταραχής είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί πριν την ηλικία των δύο ετών, εκτός κι αν υπάρχουν έντονες καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του βρέφους.

Ωστόσο, αυτό που είναι σημαντικό, μετά την αναγνώριση των συμπτωμάτων, είναι η άμεση παρέμβαση από ειδικούς.

Συγκεκριμένα, για την ομαλή εξέλιξη και διαχείριση των συμπτωμάτων, τα παιδιά που ανήκουν στο «φάσμα» πρέπει να παρακολουθούνται για ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους από:

• ψυχίατρο ή ψυχολόγο ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για την ανάπτυξη των κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων,
• ειδικό παιδαγωγό για την ανάπτυξη των γνωστικών διεργασιών που σχετίζονται με τη μάθηση,
• εργοθεραπευτή για την ανάπτυξη των αισθήσεων, τις κινητικές δεξιότητες των άκρων και την ανάπτυξη της συγκέντρωσης,
• λογοθεραπευτή για την ανάπτυξη του λόγου και της στοματικής κοιλότητας, για την καλύτερη κατάποση και χρήση της γλωσσικής κοιλότητας.

Παράλληλα, οι γονείς είναι απαραίτητο να λαμβάνουν υποστήριξη κι εκπαίδευση για τη διαχείριση των εντάσεων και των δυσκολιών του παιδιού.

Να θυμάστε:

• Η έγκαιρη αναγνώριση των στοιχείων βοηθά στην καλύτερη πρόγνωση της διαταραχής.
• Η αποδοχή της διαφορετικότητας επιταχύνει τη θετική εξέλιξη της διαταραχής.
• Η συνέπεια, η ζεστασιά και η αγάπη βοηθά στην ομαλότερη ένταξη του παιδιού.
• Η πρώιμη παρέμβαση δίνει καλύτερα αποτελέσματα.

Διάβασε επίσης: Δυσκολίες στη γραφή: πώς εντοπίζονται και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν

Φωτογραφία από saobernardo.com

The post Αυτισμός: Τα βασικά γνωρίσματα και η σημασία της παρέμβασης appeared first on Miss or Madam.

Η Ειδική Αγωγή αφορά στην παρέμβαση, εκπαίδευση και θεραπεία παιδιών που παρουσιάζουν αναπτυξιακές διαταραχές, γονιδιακά σύνδρομα, δυσκολίες μάθησης και συμπεριφοράς.

Πότε είναι απαραίτητη η θεραπευτική παρέμβαση;

Για να απαντηθεί το συγκεκριμένο ερώτημα είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε το επιστημονικό πεδίο του κάθε κλάδου και πόσο ανεξάρτητες ή μη είναι μεταξύ τους οι παραπάνω ειδικότητες.

Εργοθεραπεία

Η Εργοθεραπεία αποτελεί τον επιστημονικό κλάδο που αφορά στη θεραπεία ατόμων με σωματικά, συναισθηματικά ή κοινωνικά προβλήματα, μέσω σκόπιμης δραστηριότητας, για να τους βοηθήσει να τα ξεπεράσουν ή να τα αντιμετωπίσουν.

Σχετίζεται με τη χρήση παραγωγικής ή δημιουργικής δραστηριότητας στα πλαίσια του θεραπευτικού προγράμματος ή αποκατάσταση ατόμων με σωματικές ή συναισθηματικές διαταραχές.

Τέλος, είναι μία θεραπεία βασισμένη στην εμπλοκή του ατόμου σε σκόπιμες «δραστηριότητες της καθημερινής ζωής», ώστε να παράσχει τη δυνατότητα ή να ενθαρρύνει τη συμμετοχή του σε αυτές, παρά τους σωματικούς ή ψυχικούς περιορισμούς του.

Λογοθεραπεία

Η Λογοθεραπεία αποτελεί τον επιστημονικό κλάδο που αφορά στην αποκατάσταση, σε παιδιά και ενήλικες :

των διαταραχών του λόγου,
της φωνής και της ομιλίας,
της μάσησης και της κατάποσης,
των νευρολογικών, εξελικτικών ή λειτουργικών δυσκολιών της εξωλεκτικής επικοινωνίας.

Ειδική Διαπαιδαγώγηση

Η ειδική διαπαιδαγώγηση είναι ο επιστημονικός κλάδος που αφορά στην εκπαίδευση ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στο πλαίσιο των σχολικών δομών ή ατομικών προγραμμάτων μάθησης.

Η ειδική διαπαιδαγώγηση συγκεκριμένα, σχετίζεται με:

• της οπτικής και ακουστικής αντίληψης,
• της φωνολογικής ενημερότητας,
• της οργάνωσης και της εκτέλεσης εντολών,
• τις γνωστικές δεξιότητες της συγκέντρωσης,
• τις μαθησιακές δεξιότητες της εκμάθησης γραμμάτων,
• την αναγνωστική λειτουργία,
• την αναζήτηση,
• τον εντοπισμό και την επεξεργασία πληροφοριών,
• την κατανόηση αναγνωστικού υλικού,
• την αντιγραφική λειτουργία,
• την ορθογραφική ικανότητα,
• την παραγωγή γραπτού λόγου / γραπτή έκφραση,
• τη γραμματική / μορφολογία,
• τα προμαθηματικά,
• την αριθμητική / υπολογιστική ικανότητα.

Τα γνωστικά πεδία των κλάδων αυτών παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες αλλά και διαφορές και σε πολλά σημεία μοιάζουν να είναι αλληλοεξαρτώμενα.

Είναι σημαντικό να γνωρίζει ο γονέας πότε είναι αναγκαία η κάθε μορφή θεραπευτικής παρέμβασης ξεχωριστά ή και συνδυαστικά.

Πότε ζητώ τη βοήθεια του εργοθεραπευτή;

Η εργοθεραπευτική αξιολόγηση είναι απαραίτητη, όταν το παιδί παρουσιάζει κάποια από τις παρακάτω συμπεριφορές:

δυσκολίες στο παιχνίδι και στην αυτοεξυπηρέτηση,
ελαττωμένο μυϊκό τόνο,
δυσκολίες προσανατολισμού στον χώρο,
αδεξιότητα,
δεν του αρέσει να χοροπηδάει, να κάνει κούνια ή να ανεβαίνει σε ψηλά αντικείμενα,
δυσκολίες στη ζωγραφική, στη χρήση του μολυβιού και του ψαλιδιού μετά την ηλικία των τριών ετών,
υπερκινητικότητα ή χαμηλό δείκτη της προσοχής,
έντονη παθητικότητα χωρίς ανάγκη για εξερεύνηση του περιβάλλοντός του,
ευαισθησία σε ήχους, οσμές, γεύσεις και αγγίγματα (δυσκολεύεται να προσαρμοστεί σε έντονους θορύβους, στο φαγητό ή στις αγκαλιές).

Πότε ζητώ τη βοήθεια του λογοθεραπευτή;

Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση είναι αναγκαία όταν:

Υπάρχει μηδενική ή ελάχιστη ανάπτυξη του λόγου μετά την ηλικία των δύο ετών.
Παρουσιάζει μηδενική ανοχή στους ήχους ή δεν ανταποκρίνεται στους ήχους όπως αναμένεται.
Υπάρχουν δυσκολίες στην κατάποση ή στη μάσηση του φαγητού.
Παρατηρούνται δυσκολίες άρθρωσης.
Υπάρχει χαμηλό λεξιλόγιο και δυσκολίες στην κατανόηση των δομών της γλώσσας.
Παρουσιάζονται δυσκολίες στην έκφραση και στην κατανόηση του προφορικού λόγου.
Παρατηρούνται δυσκολίες στη μεταφορά προσωπικών πληροφοριών ή πληροφοριών που αφορούν σε καθημερινές ρουτίνες.

Πότε ζητώ τη βοήθεια ειδικού παιδαγωγού;

Η μαθησιακή αξιολόγηση από ειδικό παιδαγωγό είναι απαραίτητη, όταν παρατηρούνται:

δυσκολίες στον διαχωρισμό ή στη διάκριση των γραμμάτων στον γραπτό λόγο,
αντιστροφές γραμμάτων και αριθμών,
δυσκολίες ανάγνωσης και γραφής, κατανόησης των προμαθηματικών και μαθηματικών εννοιών, παραγωγής γραπτού λόγου και έκφρασης,
ελλείμματα στην ακουστική κατανόηση, στη μνήμη και στις γενικές γνώσεις
δυσκολίες στην ακολουθία κανόνων και οδηγιών και στην ένταξη στο πλαίσιο της τάξης και του σχολείου.

Συμπερασματικά, είναι σημαντικό να ζητάμε τη βοήθεια του κάθε ειδικού, όταν παρατηρούμε στα παιδιά μας συμπεριφορές που μας προβληματίζουν ή μας ανησυχούν.
Μπορούμε, έτσι, να προλάβουμε, τυχόν, δυσκολίες στη μετέπειτα εξέλιξή τους σε όλους τους τομείς της ανάπτυξής τους.

Φωτογραφία από klimkin

The post Εργοθεραπεία, Λογοθεραπεία, Ειδική Διαπαιδαγώγηση appeared first on Miss or Madam.

Τι είναι η Παιδοψυχολογία

Η Παιδοψυχολογία είναι ο κλάδος της Ψυχολογίας που σχετίζεται με τη μελέτη, αξιολόγηση και αντιμετώπιση της αναπτυξιακής πορείας του ατόμου από τη βρεφική ηλικία ως την ενηλικίωση.

Μελετά τους τομείς της ανάπτυξης που αφορούν:

• στη μάθηση
• στη σκέψη
• στην αντίληψη
• στη συμπεριφορά
• στα συναισθήματα.

Αξιολογεί και αντιμετωπίζει θεραπευτικά τυχόν ελλείμματα στους τομείς που αναφέρονται παραπάνω.

Ποιος είναι ο παιδοψυχολόγος

Παιδοψυχολόγος ορίζεται ο επιστήμονας / ειδικός που κατέχει ως βασικό τίτλο σπουδών πτυχίο Ψυχολογίας της ημεδαπής ή της αλλοδαπής.
Γνωρίζει, τις βασικές αρχές της ψυχολογίας και έχει πάρει ειδίκευση στον τομέα της αναπτυξιακής ψυχολογίας.
Αυτός σχετίζεται με τις δομές της ανάπτυξης που αφορούν στη νοημοσύνη, τις κινητικές λειτουργίες, τη συναισθηματική νοημοσύνη και τη συμπεριφορά (Wenar c. & Kerig. p.k., 2008).

Ο ρόλος του παιδοψυχολόγου είναι διττός

Συμβουλευτικός/ προληπτικός, σε σχέση με τα στάδια της ανάπτυξης, τα σημαντικά ορόσημα και την αξιολόγηση των τυπικών συμπεριφορών των παιδιών.

Θεραπευτικός/ παρεμβατικός, μέσω της αντιμετώπισης της ψυχοπαθολογίας. Αυτή, πολλές φορές, απαντάται στον δρόμο της ανάπτυξης, εκφραζόμενη μέσ’ από διαταραχές της ανάπτυξης, της μάθησης, της αντίληψη και της μνήμης.

Επίσης, διαταραχές της συμπεριφοράς του ατόμου, της συναισθηματικής του ωρίμασης και της ανάπτυξης της προσωπικότητας του παιδιού ή του εφήβου.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε για ψυχοπαθολογία;

Με τον όρο ψυχοπαθολογία εννοούμε κάθε απόκλιση από αυτό που νοείται ως φυσιολογικό.
Η ψυχοπαθολογία, δηλαδή, αφορά σε κάθε πιθανή συμπεριφορά που δεν ακολουθεί τα πρότυπα στάδια ανάπτυξης.

Σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη μιας ψυχοπαθολογικής κατάστασης διαδραματίζει ο χρόνος έναρξης ή η αλλαγή της συμπεριφοράς σε σχέση με τη χρονολογική ηλικία του παιδιού.

Συγκεκριμένα, μπορεί να αφορά:

• στη σωματική διάπλαση του ατόμου,
• στην ανάπτυξη του εγκεφάλου,
• στις ικανότητες της κίνησης,
• στην ανάπτυξη της γλώσσας,
• στις ικανότητες που σχετίζονται με την αντίληψη της πραγματικότητας,
• στη χωροχρονική αντίληψη,
• στις δεξιότητες της μνήμης και της προσοχής.

Παράλληλα, η ψυχοπαθολογία απαντά σε γονιδιακά σύνδρομα ή διαταραχές της ανάπτυξης που ξεκινούν με τη γέννηση ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Αναφέρεται και σε οποιαδήποτε απόκλιση της συμπεριφοράς, της διάθεσης και της λειτουργικότητας του παιδιού ή του εφήβου, η οποία μπορεί να επιφέρει αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα ζωής του ίδιου και της οικογένειάς του.

Ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος

Μπορεί να αξιολογήσει, να διαγνώσει και να δημιουργήσει το παρεμβατικό πρόγραμμα για τις δυσκολίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη, που ξεκινά από τη βρεφική ηλικία ως την εφηβεία.

Μαζί με τους παιδοψυχιάτρους μπορεί να χρησιμοποιήσει σταθμισμένα ψυχοδιαγνωστικά εργαλεία για τη μέτρηση και αξιολόγηση της νοημοσύνης και της προσωπικότητας του ατόμου.

Ο συμβουλευτικός ρόλος του παιδοψυχολόγου

Η συμβουλευτική αποτελεί μία ξεχωριστή μορφή θεραπευτικής παρέμβασης στον κλάδο της Παιδοψυχολογίας και ασχολείται με συγκεκριμένα θέματα.
Ο συμβουλευτικός ρόλος του παιδοψυχολόγου χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:

1. στη συμβουλευτική γονέων και
2. στη συμβουλευτική παιδιών και εφήβων.

Συμβουλευτική γονέων

Η συμβουλευτική γονέων αφορά στην παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης προς τους γονείς παιδιών :

• που ακολουθούν την τυπική ροή της ανάπτυξης αλλά πιθανόν παρουσιάζουν δυσκολίες στη συμπεριφορά και στη συναισθηματική ωρίμανση
• βρίσκονται στον άξονα της ψυχοπαθολογίας.

Τα θέματα με τα οποία ασχολείται είναι τα εξής:

Εκπαίδευση γονέων σε στρατηγικές αντιμετώπισης των μη επιθυμητών συμπεριφορών από την πλευρά του παιδιού. Οι συμπεριφορές αυτές μπορεί να σχετίζονται με έντονη επιθετικότητα στο σχολείο ή στο σπίτι και μη ακολουθία κανόνων.
Επίσης, σχετίζονται με έλλειψη σεβασμού των ορίων που έχουν θέσει οι γονείς, συναισθηματική ανωριμότητα του παιδιού κ.ά.

Βελτίωση του τρόπου διαπαιδαγώγησης του παιδιού.

Εκμάθηση στρατηγικών για την αντιμετώπιση δυσκολιών στην καθημερινότητα του παιδιού, όπως εκπαίδευση τουαλέτας, ή ρουτινών υγιεινής κ.ά.

Παροχή υποστήριξης κι ενδυνάμωσης γονέων των οποίων τα παιδιά βρίσκονται στο φάσμα της ψυχοπαθολογία. Συγκεκριμένα, ο παιδοψυχολόγος παρέχει υποστήριξη και ενδυνάμωση σε γονείς παιδιών:

• που βρίσκονται στο φάσμα του Αυτισμού,
• με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής,
• παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες,
• γενετικά σύνδρομα,
• που έχουν διαγνωσθεί με διαταραχές της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς. Π.χ. η ιδεο-ψυχαναγκαστική διαταραχή, οι αγχώδεις διαταραχές, η παιδική κι εφηβική κατάθλιψη, οι διαταραχές της διαγωγής κ.ά.

Εκπαίδευση γονέων στην κατανόηση των συναισθημάτων του παιδιού κι εκμάθηση στρατηγικών συναισθηματικής αγωγής. Έτσι θα βοηθήσουν το παιδί να γενικεύσει την έκφραση των συναισθημάτων του με τυπικά αποδεκτούς τρόπους σε όλα τα πλαίσια.
Θα μάθει, επίσης, να κατανοεί και να αποδέχεται τα συναισθήματα των άλλων μέσ’ από τη διαμόρφωση θετικών προτύπων των γονέων.

Αντιμετώπιση, από την πλευρά του γονέα, μιας δυσμενούς συνθήκης για το παιδί. Στόχος είναι η εξομάλυνσή της και η ψυχική υγεία του ίδιου αλλά και του παιδιού. Τέτοιες περιπτώσεις είναι τα διαζύγια ή η ενδοοικογενειακή βία.

Ο συμβουλευτικός ρόλος του παιδοψυχολόγου έχει ως στόχο να διαμορφώσει τις κατάλληλες συνθήκες στη σχέση γονέα-παιδιού. Θα εξελιχθεί, έτσι, σε μια υγιή σχέση, όπου και οι δύο θα εκφράζουν τα θέλω τους με κατανόηση κι ενσυναίσθηση.

Επιπλέον, στοχεύει στο να αντιμετωπίσουν οι γονείς τις ανησυχίες τους σχετικά με τον γονεϊκό τους ρόλο ή την ανάπτυξη του παιδιού τους. Απώτερος σκοπός είναι η κατανόηση και αποδοχή αυτών.

Συμβουλευτική παιδιών κι εφήβων

Η συμβουλευτική παιδιών κι εφήβων περιλαμβάνει:

Αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων συμπεριφορών κι εκμάθηση των επιθυμητών.

Κατανόηση του εαυτού και ανάπτυξη των δομών της προσωπικότητας. Αυτές σχετίζονται με την εγκαθίδρυση μίας υγιούς εικόνας του εαυτού και μίας διαμορφωμένης ταυτότητας φύλου.

Ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης. Δηλαδή, της ικανότητας του ατόμου να αντιλαμβάνεται και να κατανοεί τόσο τα συναισθήματά του όσο και των άλλων.

Παράλληλα μπορεί και να τα εκφράζει με κοινωνικά αποδεκτούς τρόπους. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, μπορεί να αναπτύξει την έννοια της ενσυναίσθησης (empathy). Η τελευταία αναφέρεται στην κατανόηση των συναισθημάτων του άλλου, τοποθετώντας τον εαυτό στη θέση του άλλου.

Ανάπτυξη μεταγνωστικών δεξιοτήτων.

Καταπολέμηση αρνητικών συναισθημάτων που σχετίζονται με το άγχος ή τον φόβο αποτυχίας ή αποχωρισμού.

Ανάπτυξη ικανοτήτων αυτορρύθμισης και αυτοελέγχου της συμπεριφοράς.

Ψυχολογική υποστήριξη σε καταστάσεις αντιμετώπισης κρίσεων στα διάφορα πλαίσια ενδιαφέροντος του παιδιού όπως το σχολείο ή το σπίτι. Αυτές αφορούν σε περιπτώσεις σχολικού εκφοβισμού, σωματικής ή ψυχολογικής κακοποίησης, διαζύγιο γονέων, απώλεια κάποιου από τους γονείς ή σημαντικού άλλου.

Ο θεραπευτικός / παρεμβατικός ρόλος του παιδοψυχολόγου;

Όσον αφορά στον θεραπευτικό ρόλο του ψυχολόγου, αυτός χωρίζεται σε δύο στάδια:
α) την ψυχολογική αξιολόγηση του βρέφους, του παιδιού ή του εφήβου,
β) τη θεραπευτική διαδικασία.

α) Ψυχολογική αξιολόγηση του βρέφους, του παιδιού ή του εφήβου

Το στάδιο αυτό σχετίζεται με τη δημιουργία και την καθοδήγηση του παρεμβατικού ή θεραπευτικού προγράμματος.

Συγκεκριμένα η αξιολόγηση αφορά:

• Τη λήψη ιατρικού ιστορικού που αφορά στην περίοδο της κύησης, αλλά και του τοκετού. Ακόμη, αφορά και σε τυχόν παθολογίες που αντιμετωπίζει το παιδί.
• Τη λήψη ψυχολογικού ιστορικού όλων των μελών της οικογένειας του θεραπευόμενου ατόμου, το οποίο αφορά στην ψυχική υγεία τους.
• Αξιολόγηση της γνωστικής ικανότητας που σχετίζεται με την ανάπτυξη των δομών της αντίληψης, της μνήμης, της σκέψης και της μάθησης.
• Αξιολόγηση της προσωπικότητας, η οποία σχετίζεται με τη δομή και τα χαρακτηριστικά της ιδιοσυγκρασίας του παιδιού.
• Αξιολόγηση της συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού, η οποία σχετίζεται με την αντίληψη, την κατανόηση και την έκφραση των συναισθημάτων.
• Τον καθορισμό των σταδίων – σταθμών που θα πρέπει να έχει κατακτήσει το παιδί ανάλογα με την ηλικία.

Η αξιολόγηση δίνει τη δυνατότητα σε γονέα και θεραπευτή να διακρίνουν και να κατανοήσουν τα ελλείμματα και τις δυσκολίες του παιδιού. Παράλληλα, μπορεί να διαφανεί αν παρουσιάζεται κάποιο πρόβλημα που αφορά στην ψυχοπαθολογία του.

β) Θεραπευτική διαδικασία

Έπειτα από την αξιολόγηση των παραπάνω, ακολουθεί η θεραπευτική διαδικασία, η οποία αφορά στα παιδιά που παρουσιάζουν αποκλίσεις της ανάπτυξης.
Η παρέμβαση, ανάλογα με το είδος και τη φύση της διαταραχής, σχετίζεται, κυρίως, με τους παρακάτω τομείς:

• Ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων που αφορούν στην αντίληψη, οπτική και ακουστική, και στη μνήμη.
• Ανάπτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης μέσα από το συμβολικό παιχνίδι και τη χρήση κοινωνικών ιστοριών.
• Ανάπτυξη της κοινωνικοποίησης και των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού.
• Θεραπευτική αντιμετώπιση των συμπεριφορών που δημιουργούν δυσφορία στο παιδί ή στο περιβάλλον κι εκμάθηση κανόνων των τυπικών συμπεριφορών.
• Καθοδήγηση ομαδικών συνεδριών που σχετίζονται με την αυτόνομη διαβίωση των παιδιών, καθώς και την ένταξή τους στα διάφορα κοινωνικά πλαίσια.

Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία το παιδί θα μάθει να λειτουργεί και να εντάσσεται στα κοινωνικά πλαίσια χωρίς δυσφορία ή αρνητικά συναισθήματα.
Θα έχει, ακόμη, επιθυμητά επίπεδα προσαρμογής. Απώτερος στόχος είναι η ομαλή ένταξή του, η αυτονομία και η ανεξαρτητοποίησή του, στο βαθμό που η διαταραχή επιτρέπει.

Όσον αφορά στις βαριές ψυχικές διαταραχές, η θεραπευτική διαδικασία πρέπει να εξελίσσεται με την εποπτεία παιδοψυχιάτρου. Έτσι θα μπορεί να δίνεται, όπου είναι απαραίτητο, και φαρμακευτική αγωγή.
Τέτοιες διαταραχές είναι, για παράδειγμα, η παιδική κατάθλιψη, η σχιζοφρένεια ή άλλες διαταραχές της προσωπικότητας.

Για να επιτελέσει τον συμβουλευτικό ή θεραπευτικό του ρόλο, ο παιδοψυχολόγος θα πρέπει να κατέχει κάποιον ψυχοθεραπευτικό τίτλο. Τότε δύναται να γνωρίζει τις τεχνικές που θα μπορεί να εφαρμόσει κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Σημαντικές δεξιότητες του παιδοψυχολόγου για την εξέλιξη και αποδοτικότητα της θεραπευτικής διαδικασίας της συμβουλευτικής και της παρέμβασης.

Προκειμένου η θεραπευτική διαδικασία να λειτουργήσει εποικοδομητικά θα πρέπει ο παιδοψυχολόγος, όπως κι ο ψυχολόγος- ψυχοθεραπευτής, να διαθέτει κάποιες δεξιότητες.
Συγκεκριμένα:

Διαπροσωπικές δεξιότητες
Αφορούν στις δεξιότητες της επικοινωνίας, της αυθεντικής ακρόασης, της ενσυναίσθησης και της συναισθηματικής ανταπόκρισης. Επίσης, στη σωστή χρήση της γλώσσας αλλά και στην αντίληψη και κατανόηση της γλώσσας του σώματος.

Προσωπικές πεποιθήσεις και συμπεριφορές
Σχετίζονται με την ευαισθησία στις αξίες και του πελάτη, την άνευ όρων αποδοχή και την πίστη στη δύναμη της αλλαγής.

Αντιληπτικές δεξιότητες
Αναφέρονται στην ικανότητα να αντιλαμβάνεται το πρόβλημα του θεραπευόμενου, να το κατανοεί και να το αξιολογεί. Μπορεί, έτσι, να προβλέψει μελλοντικές συμπεριφορές κι επιπτώσεις, να έχει γνωστική ευελιξία και να θυμάται πληροφορίες για τον θεραπευόμενο.

Προσωπική σταθερότητα
Αναφέρεται στην απουσία των προσωπικών αναγκών ή παράλογων πεποιθήσεων, οι οποίες μπορεί να είναι δυσλειτουργικές για τη θεραπευτική διαδικασία. Αφορά, ακόμη, στην τοποθέτηση προσωπικών ορίων και στην ικανότητα να μπορεί να μπαίνει στη θέση του άλλου.

(McLeod, 2003)

Μέσα από τις δεξιότητες αυτές ο παιδοψυχολόγος, ως σύμβουλος, μπορεί να δομήσει μια πρόσφορη σχέση με τον πελάτη. Θα υπάρχει, επιπλέον, μια αρμονική επαφή στη θεραπευτική διαδικασία, η οποία διακατέχεται από τον σεβασμό και την αποδοχή. Επομένως, είναι λιγότερο πιθανόν να δημιουργηθούν αρνητικές εικόνες προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση.

Γιατί να επισκεφθείτε έναν παιδοψυχολόγο;

Σε κάποιες φάσεις της ζωής μας μπορεί να αντιμετωπίσουμε δυσκολίες ή καταστάσεις που δημιουργούν δυσάρεστα συναισθήματα. Αυτά πολλές φορές μπορεί να εμποδίζουν την ομαλή εξέλιξη της οικογένειας ή του παιδιού μας. Μπορεί, λοιπόν, να μειωθεί η λειτουργικότητα της οικογενειακής ζωής και της κοινωνικότητας και κατ΄επέκταση η ποιότητα ζωής.

Ο ψυχολόγος είναι ο ειδικός, ο οποίος έχει εξειδικευθεί στο να κατανοεί τα μείζονα, και μη, ζητήματα που απασχολούν τον άνθρωπο. Ακόμη, τον βοηθάει να αναπτύσσει δεξιότητες, οι οποίες τον καθιστούν ικανό να λύνει τα προβλήματά του.

Ο στόχος της ψυχοθεραπείας είναι να ζήσει το άτομο μία όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένη ζωή, ικανοποιώντας τις βασικές του ανάγκες.

Στην ψυχοθεραπεία ο ενδιαφερόμενος έχει τη δυνατότητα να εκφράζει ελεύθερα τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Δεν έχει τον φόβο μήπως πληγώσει κάποιον, τον κατακρίνουν ή έχει άλλες δυσάρεστες συνέπειες.

Έχει την ευκαιρία να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του. Μπορεί να ανακαλύπτει τις ανάγκες του, τους φόβους, τις προσδοκίες και τις πεποιθήσεις που καθορίζουν τη ζωή του.

Στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία μπορεί να δοκιμάσει και να υιοθετήσει καινούργιους και πιο λειτουργικούς τρόπους σκέψης και συμπεριφοράς. Αυτοί μπορούν να αλλάξουν τη ζωή του προς την κατεύθυνση που θέλει, βρίσκοντας λύσεις σε θέματα που τον απασχολούν. Και όλα αυτά σε ένα ασφαλές πλαίσιο με την καθοδήγηση του θεραπευτή του.

Υπάρχουν φορές που η ψυχοθεραπεία δεν είναι δυνατόν να αλλάξει τις καταστάσεις που προκαλούν ψυχική δυσφορία ή ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Μπορεί, όμως, να βοηθήσει το άτομο να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τις καταστάσεις αυτές. Θα απαλλαχθεί έτσι από τις αρνητικές συνέπειές τους.

Ο ψυχολόγος είναι εκπαιδευμένος στο να υποδείξει στον ενδιαφερόμενο ευνοϊκούς δρόμους και κατάλληλους τρόπους για μια αλλαγή στη ζωή του. Θα μπορέσει έτσι να πετύχει τους στόχους του.
Δε «θεραπεύει» μόνος του. Βοηθάει τον ενδιαφερόμενο, με διάφορες τεχνικές, να απαλλαγεί από τον ψυχικό του πόνο και να αλλάξει τη ζωή του. Να βάλει εφικτούς στόχους αυτοβελτίωσης μέσα από μία εποικοδομητική συνεργασία.

Έτσι, μέσ’ απ’ αυτήν τη διαδικασία το παιδί μπορεί να διαμορφώσει μέσα του έναν ψυχικά υγιή ενήλικο. Θα μπορεί να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες χωρίς να δημιουργούνται ψυχικά τραύματα που, μακροπρόθεσμα, προκαλούν προβλήματα στις σχέσεις και στη ζωή του

Πότε να επισκεφθείτε έναν παιδοψυχολόγο;

Πολλές φορές η πιθανότητα επίσκεψης σε έναν παιδοψυχολόγο αγχώνει και προβληματίζει τους γονείς. Ωστόσο, η αποφυγή της μπορεί να επιφέρει, κάποιες φορές, περισσότερα αρνητικά αποτελέσματα.

Μια επίσκεψη στον παιδοψυχολόγο μπορεί να αποβεί σωτήρια σε κάποιες περιπτώσεις!

Φυσικά δεν είναι αναγκαίο όλα τα παιδιά να επισκεφθούν κάποιον παιδοψυχολόγο.

Ποιοι είναι οι λόγοι που πρέπει να μας οδηγήσουν σ’ έναν παιδοψυχολόγο;

Οι λόγοι για τους οποίους ένα παιδί, ένας έφηβος ή οι γονείς πρέπει να επισκεφθούν έναν ψυχολόγο είναι όταν:

• Οι γονείς έχουν απορίες ή διαφωνίες σχετικά με τη διαπαιδαγώγησή του.
• Η οικογένεια έχει βιώσει μια δυσμενή κατάσταση, όπως ένας χωρισμός, κάποια ασθένεια, ή θάνατος. Ό,τι συμβαίνει εντός του πλαισίου της οικογένειας έχει επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του παιδιού. Η πρόληψη, λοιπόν, μπορεί να λειτουργήσει θετικά στην ανάπτυξη επικείμενης ψυχοπαθολογίας.
• Tο παιδί αντιμετωπίζει πρόβλημα στην εξέλιξή του και φαίνεται να μην ακολουθεί τις τυπικές καμπύλες ανάπτυξης. ‘Οταν πρέπει, επίσης, να γίνει αξιολόγηση της νοημοσύνης και των ικανοτήτων του.
• Παρουσιάζει μαθησιακές δυσκολίες, διάσπαση ελλειμματικής προσοχής, στερεοτυπικές συμπεριφορές ή άλλες δυσκολίες.
• Παρουσιάζει αλλαγή σε διάφορες σημαντικές συμπεριφορές.
• Παρατηρείται απότομη και ανεξήγητη αλλαγή της σχολικής επίδοσης ή απώλεια ενδιαφέροντος γι’ αυτό.
• Διαπιστώνονται απότομες εναλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, δηλαδή, αρχίζει να τρώει βουλιμικά ή, αντίθετα, παρουσιάζει ανορεξία.
• Παρουσιάζει δυσκολίες στον ύπνο ή κάποια διαταραχή ύπνου, όπως αϋπνίες ή νυχτερινή ενούρηση χωρίς παθολογικά αίτια.
• Κλείνεται στον εαυτό του, αποφεύγει κάθε διάλογο ή επιτίθεται.
• Νιώθει άσχημα με τον εαυτό του, είναι αγχωμένο, πιεσμένο, θλιμμένο, φέρεται δειλά και δεν έχει αυτοπεποίθηση.
• Παρουσιάζει κατατονικά συναισθήματα που πιθανόν να συνδέονται με καταθλιπτική διάθεση.
• Μιλά για τον θάνατο, τον δικό του ή αγαπημένων του προσώπων, με επιμονή και για αρκετό χρονικό διάστημα.
• Παίρνει ναρκωτικά ή άλλες ουσίες (π.χ. πίνει συστηματικά) ή οι γονείς αντιλαμβάνονται πιθανή εξάρτηση από κάποια ουσία.
• Δείχνει να αποφεύγει ένα άτομο που του ήταν προσφιλές κι αυτό συμπίπτει με την έναρξη προκλητικής ερωτικής συμπεριφοράς.
• Παρουσιάζει τάσεις μυστικοπάθειας, λέει ψέματα στους γονείς ή σημαντικούς άλλους με στόχο την αποφυγή κριτικής ή επιπλήξεων.
• Παρουσιάζει αυτοτραυματικές συμπεριφορές ή τραυματίζει άλλους.
• Εμφανίζει παραβατική συμπεριφορά (κλοπές, βανδαλισμοί κτλ.).
• Φέρεται με ιδιαίτερα έντονη ανυπακοή στο σπίτι ή στο σχολείο.

Κατάλογος των γνωστότερων διαταραχών ή δυσκολιών όπου η συμβολή του παιδοψυχολόγου κρίνεται απαραίτητη

• διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός της παιδικής ηλικίας),
• ΔΕΠ-Υ: Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας,
• αγχώδεις διαταραχές,
• φοβίες,
• επιθετικότητα,
• διαζύγιο γονέων ή πένθος,
• δυσκολίες προσαρμογής στα διάφορα πλαίσια,
• γενετικά σύνδρομα,
• διαχείριση κρίσεων,
• συναισθηματικές δυσκολίες,
• βαριές ψυχικές διαταραχές (κατάθλιψη της παιδικής ηλικίας ή παιδική σχιζοφρένεια κ.ά.),
• συμπεριφορικές δυσκολίες,
• εναντιωματική προκλητική διαταραχή,
• ψυχαναγκαστική- καταναγκαστική διαταραχή,
• διαταραχές πρόσληψης τροφής (ανορεξία, βουλιμία),
• διαχείριση του πόνου σε περιπτώσεις παιδιών με χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης, οι εγκεφαλικές βλάβες, ο καρκίνος.

Βιβλιογραφία
Kerig, P. K. & Wenar, C. (2008). Εξελικτική ψυχοπαθολογία: Από βρεφική ηλικία στην εφηβεία Αθήνα: Gutenberg.
McLeod, J. (2003) Doing Counselling Research, 2nd edn. London: Sage

Photos by https://dadoudis.com/

The post Ο ρόλος του παιδοψυχολόγου. Το πότε, το πώς και το γιατί appeared first on Miss or Madam.