Καθώς τα κρούσματα του COVID-19 αυξάνονται ανά τον κόσμο, πολλές ευρωπαϊκές, κι όχι μόνο, χώρες αποφάσισαν την επιβολή ενός δεύτερου γενικού lockdown. Αυτή η νέα πραγματικότητα, καθώς και η προσαρμογή σε αυτήν, έχει σημαντικές επιδράσεις στη ζωή όλων των πολιτών και, κυρίως, των παιδιών. Ενώ τα παιδιά δεν επηρεάζονται σημαντικά από τον κορωνοϊό, όσον αφορά τη μολυσματική νοσηρότητα και τη θνησιμότητα, η καραντίνα έχει επιφέρει αρνητικά αποτελέσματα στην κοινωνικότητα, στην ψυχική και συναισθηματική υγεία και στην ευημερία τους, γενικότερα.

Σε σχέση με τους ενήλικες, ο εγκλεισμός έχει, όχι μόνο δυσμενείς, αλλά και μακροχρόνιες συνέπειες στα παιδιά.

Lockdown και κοινωνική απομόνωση

Κατά τη διάρκεια της καραντίνας τα παιδιά καλούνται να αποκοπούν από τα διάφορα κοινωνικά συστήματα, και να επαναπροσδιορίσουν τις καθημερινές τους συνήθειες.

Η κοινωνική απομόνωση είναι η πλέον σημαντική επίδραση της καραντίνας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η αποστασιοποίηση παρουσιάζεται ως κοινωνική ευθύνη, ενώ σε κανονικές περιόδους η υπερβολική απόσυρση θεωρείται ψυχιατρικό σύμπτωμα.

Τα παιδιά πρέπει να παραμείνουν στο σπίτι, να έχουν ελάχιστες επαφές και να απομακρυνθούν από τους φίλους τους. Επιπλέον, ο υπερβολικός χρόνος που περνούν τα παιδιά στο σπίτι έχει οδηγήσει σε αύξηση της χρήσης των υπολογιστών, των κινητών και των tablets.

Το κλείσιμο των σχολείων και των εξωσχολικών δραστηριοτήτων καθώς και η εξ αποστάσεως μάθηση είναι καθοριστικής σημασίας για τα παιδιά, καθώς άλλαξαν τη ρουτίνα και την καθημερινότητα, τόσο των ίδιων όσο και των γονέων τους. Η εκπαιδευτική διαδικασία μέσω διαδικτύου καθίσταται αρκετά δύσκολη, ενώ πολλά παιδιά δεν έχουν πρόσβαση.

Επίσης, η αποχή από τις αθλητικές δραστηριότητες οδηγεί σε μειωμένη σωματική δραστηριότητα και, ως επί το πλείστον, σε μία καθιστική ρουτίνα.

Τα παιδιά αισθάνονται πλήξη, και δεν έχουν τον τρόπο να εκτονώσουν την ενέργειά τους, ενώ αυξάνεται το άγχος για το μέλλον, και βιώνουν ένα αίσθημα αδυναμίας. Η απομάκρυνση από το σχολείο επιδρά και στην κοινωνική ζωή των παιδιών, καθώς μειώνονται οι επαφές με τους συνομήλικους και τους εκπαιδευτικούς, ρόλοι οι οποίοι αντικαθίστανται από τους γονείς.

Παράλληλα με την αποχή από το σχολείο, το κλείσιμο των ειδικών σχολείων και του μεγαλύτερου ποσοστού των υπηρεσιών υποστήριξης επηρέασαν σημαντικά κυρίως τα παιδιά με ειδικές ανάγκες και τις οικογένειές τους.

Διάβασε επίσης: Αυτισμός: Τα βασικά γνωρίσματα και η σημασία της παρέμβασης

Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες παρουσιάζουν επιδείνωση της συμπτωματολογίας

Τα παιδιά χρειάζονται εξειδικευμένη μάθηση και υποστήριξη, πράγμα που δεν μπορούν να παρέχουν οι γονείς. Κατά τη διάρκεια της καραντίνας παρατηρείται ότι τα παιδιά με ειδικές ανάγκες παρουσιάζουν επιδείνωση της συμπτωματολογίας, λόγω της μη ορθής διαχείρισής τους, ενώ δυσκολεύονται να κατανοήσουν πλήρως την πανδημική κατάσταση, ώστε να συμμορφωθούν στη νέα πραγματικότητα.

Για παράδειγμα, τα παιδιά με αυτισμό δυσκολεύονται να προσαρμοστούν και εμφανίζουν συχνά ξεσπάσματα θυμού, ενώ τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ δυσκολεύονται να μείνουν περιορισμένα στο σπίτι.

Συναισθηματική και ψυχική υγεία των παιδιών

Η πανδημία και ο αποκλεισμός επηρεάζουν σημαντικά τη συναισθηματική και ψυχική υγεία των παιδιών. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας εμφανίζουν έντονη προσκόλληση στους γονείς, και άγχος αποχωρισμού, λόγω του εκτεταμένου χρόνου που περνούν μαζί τους.

Η πρωτόγνωρη κατάσταση που βιώνουν καθώς και η αγωνία για την υγεία τους και των σημαντικών άλλων αυξάνουν το άγχος, τον φόβο και το αίσθημα αβεβαιότητας στα παιδιά. Χαρακτηριστικό είναι ότι κατά τη διάρκεια της καραντίνας αυξήθηκαν σημαντικά οι διαταραχές άγχους, το μετατραυματικό στρες και η κατάθλιψη, κυρίως στα κορίτσια.

Επιπλέον, τα παιδιά εμφανίζουν διαταραχές ως προς την ποιότητα και ως προς τη διάρκεια του ύπνου καθώς και προβλήματα στην πρόσληψη τροφής. Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος κακοποίησης των παιδιών. Οι γονείς βιώνουν έντονη συναισθηματική δυσφορία, λόγω της απομόνωσης και των συνακόλουθων προβλημάτων που επιφέρει. Η έντονη απογοήτευσή τους σε συνδυασμό με τη δυσκολία εύρεσης υποστήριξης ενισχύουν την τιμωρητική διάθεση απέναντι στα παιδιά.

Διάβασε επίσης: Εικαστική ψυχοθεραπεία στα παιδιά

Θετική διάσταση της καραντίνας

Ωστόσο, παρ’ όλα τα προβλήματα που επέφερε η καραντίνα, ένα ποσοστό παιδιών και των οικογενειών τους αντιμετωπίζουν τον περιορισμό στο σπίτι με θετικό τρόπο. Τα παιδιά μένουν στο ασφαλές περιβάλλον του σπιτιού, και κινδυνεύουν λιγότερο να νοσήσουν.

Η αποφόρτιση από τις καθημερινές υποχρεώσεις τα ανακουφίζει, και απολαμβάνουν να περνούν χρόνο με τους γονείς τους. Σε περιπτώσεις που τα παιδιά αντιμετωπίζουν σχολικό εκφοβισμό, δεν υποχρεούνται να εκτίθενται καθημερινά σε αυτές τις συνθήκες, και μένουν προστατευμένα στο σπίτι.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι η φύση ή η έκταση του αντίκτυπου που έχει η καραντίνα δεν είναι ίδια σε όλα τα παιδιά, αλλά εξαρτάται από την ηλικιακή ομάδα, την τρέχουσα εκπαιδευτική κατάσταση, το ιατρικό ιστορικό και, φυσικά, από την αντιμετώπιση της κατάστασης από του γονείς.

Αυτό που θα πρέπει να κάνουν εκείνοι είναι να έχουν εποικοδομητική επικοινωνία, ώστε τα παιδιά να νιώθουν ασφαλή να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματά τους και τις ανησυχίες τους γι’ αυτήν τη διαφορετική και, στα μάτια τους, τρομακτική κατάσταση.

Δέσποινα Καλλή, Ψυχολόγος Κέντρων «ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ»

Διάβασε επίσης: Γονείς «ελέφαντες» ή γονείς «τίγρεις»: ποιος τύπος γονέα είσαι;

Ακολουθήστε το Miss or Madam στο Facebook και στο Instagram.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.